Ova železnička ruta smatra se jednom od najlepših u Evropi, jer prolazi kroz impresivne planinske pređele, kanjone, kroz brojne tunele i preko brojnih mostova, nudeći putnicima prizore koji retko mogu da se vide tokom drugih putovanja.
Cene ležajeva, kako je navedeno na sajtu Srbijavoza, u salon kolima iz sastava “Plavog voza” iste su kao i u redovnim spavaćim kolima – za korišćenje jednokrevetne kabine potrebno je izdvojiti dodatnih 45 EUR uz kartu prvog razreda, dok je za dvokrevetnu kabinu potrebna karta drugog razreda i doplata od 20 EUR.
“Plavi voz” je muzejsko-turistički voz koji je, tokom života Josipa Broza Tita, korišćen isključivo za putovanje predsednika Socijalističke Federativne Republike Jugoslaije (SFRJ) i visokih državnih i političkih ličnosti u zemlji i inostranstvu.
Gradnja “Plavog voza”
Odluka o gradnji novog “Plavog voza” doneta je 1956. godine, a projektovali su ga inženjeri beogradske Mašinogradnje.
Sastojao se od devet vagona “glavnog voza”, koji su nosili oznake 2-11 do 2-19, puštenih u saobraćaj krajem februara 1959. godine – četiri vagona izgrađena su u fabrici “Dragoslav Đorđević Goša” u Smederevskoj Palanci, a ostalih pet u fabrici “Boris Kidrič” u Mariboru.
Kasnijom dogradnjom “glavnom vozu” su priključena još tri vagona (1963. godine restoran sa oznakom 2-20; 1966. godine kola za spavanje sa oznakom 2-21 i 1976. godine energetska kola sa oznakom 2-10), takođe, građeni u Mariboru.
U sastavu “Plavog voza”, pored “glavnog voza”, nalazio se i “prvi ili oficirski voz”, sa oznakama 1-01 do 1-20, koji su činila službeno-magacinska ili energetska kola, kola za spavanje, kola za prevoz automobila i restoran, izgrađeni u periodu od 1961. do 1975. godine.
Mahagoni, kruška i orah u unutrašnjosti
Unutrašnjost “Plavog voza” projektovale su arhitekte Vladeta Maksimović i Nikola Radanović i urađena je uglavnom u drvetu.
Korišćeni su mahagoni, kruška i orah, a intarzijama su dekorisani saloni i hodnici. Kvalitetnim materijalima (vunenim tepisima, plišom i svilom) upotpunjen je enterijer u stilu Art Deco i sačuvan u autentičnom obliku.
Opremljen svime što je bilo neophodno za luksuzno i komforno putovanje, s pravom je nosio epitet salonskog voza.
Voz je činio jednu celinu koja je pružala ogromne pogodnosti za boravak i rad.
U njemu je predsednik Tito rado putovao, boravio, noćio, vodio razgovore sa stranim državnicima i državnim delegacijama, državnim i partijskim rukovodiocima, primao delegacije građana i udruženja.
Kompozicije “Plavog voza” u početku su vukle samo parne lokomotive koje su bile pouzdane i mogle su da voze po svim prugama – to su bile lokomotive zaplenjene po završetku Drugog svetskog rata, serije 11.
Od 1947. godine voz je vukla i jedna parna lokomotiva sa oznakom 11-022, proizvedena u Mađarskoj.
Za “Plavi voz”, kakvog danas poznajemo, 1957. godine nabavljene su tri dizel-hidraulične lokomotive iz fabrike “Kraus-Mafaj” iz Minhena, obeležene serijskim brojevima i imenima.
Posle 20 godina vožnje, ove lokomotive zamenjene su sa četiri dizel-električne lokomotive serije 666 kupljene iz fabrike “General motors” 1978. godine, a i one su pored serijskog i inventarskog broja nosile slavna imena: 666-001 “Dinara”, 666-002 “Kozara”, 666-003 “Sutjeska” i 666-004 “Neretva”.
U službi “Plavog voza” (“Specijalnog voza”) ili Inspektoratu specijalnog voza, kako se ova služba zvanično zvala, u početku je radilo 33 radnika, da bi se nakon promene načina vuče, broj smanjio na 20.
Tito vozom prešao više od 600.000 km
Tito je “Plavim vozom” prešao više od 600.000 km putujući njime prugama kroz Jugoslaviju, ali i van nje u: Francusku, Poljsku, Austriju, Mađarsku, Rumuniju, Bugarsku, Grčku i ŠSR.
Tito je u vozu ugostio preko 60 svetskih državnika i najuticajnijih lidera 20. veka : Hruščov, Brežnjev, U Nu, Naser, Gandi, Ahmed Ben Bela, Seku Ture, Dželal Bajar, Konstantin Karamanlis, grčki kralj Pavle i kraljica Frederika, britanska kraljica Elizabeta, princ Filip i princeza Ana, kao i mnogi drugi.
“Plavim vozom”, na svoje poslednje putovanje, Josip Broz Tito je prevezen od Ljubljane do Beograda, gde je sahranjen u Kući cveća 1980. godine.
Komercijalne svrhe
Kompletan voz, ili samo pojedina kola mogu da se zakupe u željenom sastavu za maksimalno 110 putnika.
Voz se takođe može iznajmiti za snimanja, fotografisanja, izložbe, sastanake, konferencije, radionice, svečane događaje i slično ili samo posjetiti i razgledati.
Cena zakupa zavisi od sastava voza, broja putnika i dodatnih zahteva.
Cena karte za obilazak iznosi 300 dinara po osobi, za pojedinačne posete i 150 dinara po osobi, za grupne posete (minimum 10 osoba) i posete dece, učenika i studenata.
Individualne i grupne posete potrebno je najaviti minimum 48 sati ranije, a o mogućnostima zakupa može više da se sazna putem e-maila.
Radno vreme garaže, koja se nalazi u Bulevaru Patrijarha Pavla 8a, je od 8 do 14 časova, radnim danima.
