Tradicionalno ceremonija obilježavanje dana sjećanja na poginule u “Pobuni mornara u Boki 1918 godine” biće održana u nedjelju 01.februara 2026. godine u Đenovićima, Hereceg Novi, sa početkom u 13 sati, saopštio je predsjednik Bokeljske mornarice 809 Herceg Novi Milorad Nešić.
Program:
13:00 Pozdravna riječ Predsjednice MZ Đenović
13:05 Formiranje odreda Bokeljske Mornarice 809-Podružnice Herceg Novi I predaja raporta predstavniku Opštine Herceg Novi, defile u pratnji mjesne muzike Đenović.
Od mjesne zajednice Đenović, do kuće Vrankovića, na kojoj komandir odreda Bokeljska
mornarica 809-Podružnica Herceg Novi, polaže vijenac.
13:15 Defile Bokeljske Mornarice 809 – Podruznica Herceg Novi, od kuće Vrankovića do zgrade MZ Đenović
13:25 Ceremonija polaganja vijenca u more, isplovljavanjem jedrenjaka na 50m od obale uz prisustvo zvaničnika ( u zavisnosti od vremenskih uslova). U momentu polaganja vijenca u more sa obale će biti ispaljen počasni plotun.
13:40 Predstavnik opštine Herceg Novi polaže vijenac na Spomen ploču na samoj zgradi MZ Đenovići
13:50 Završna riječ od strane predstavnika Opštine Herceg Novi.
-Prigodna zakuska u restoranu hotela “Fanfani”
Pobuna mornara
Početak 1918., Boka Kotorska se nalazi u austrijskom dijelu Austro-Ugarske. Bila je izuzetno važna pomorska baza zbog svog strateškog položaja i utočišta kojeg je pružala austro- ugarskim brodovima.
O događaju koji se zbio pisala je i pričala Evropa.
Pobuna mornara počela je 1.februara 1918. god., tačno u podne, na brodovima „Sankt Georg” i „Gea”, kada je oko 6000 mornara austrougarske ratne flote pobunom preuzelo zapovjedništvo u svoje ruke i istaklo crvene zastave na oko 40 brodova u zalivu Boke Kotorske, upravo ispred Đenovića, gdje je bio stacioniran najveći broj brodova. Pobunjeni mornari ustali su protiv osvajačkog rata, koji su vodile Njemačka i Austro-Ugarska protiv Slavena, buneći se protiv uslova života na ratnim brodovima, ohrabreni velikom Oktobarskom revolucijom.
Posadu su činili pomorci različitih nacionalnosti. Ubrzo su u Boku upućeni bojni brodovi, razarači i torpiljarke kako bi spriječili pobunu, pa je pobunjenim mornarima postavljen ultimatum o predaji 3.februara. Istog dana uhapšeno je 500 pobunjenih mornara. U zatvoru je umrlo 10-ak mornara, tokom pobune poginulo ih je dvoje, a ostali su osuđeni na dugogodišnje zatvorske kazne.
Četvorica mornara i to troje Hrvata – Mate Brničević iz Krila Jesenica kod Omiša, Antun Grabar iz Poreča, Jerko Šišgorić iz Žirja kod Šibenika i Čeh František Raš, koji su vodili pobunu osuđeni su na smrtnu kaznu i strijeljani su 11.februara u Škaljarima, Kotor.
