Maske je osmislio Čeda Petrović, a figuru Posejdona koji na vrhovima trozupca drži proboden gliser – Dušica Ivetić
Učešćem u defileu Tradicionalnog kotorskog karnevala sa upečatljivom figurom Posejdona okruženom podmorskim nimfama, poslenice OJU “Muzeji” Kotor podsjetile su na mitološku simboliku i ukazale na narušenu ravnotežu u Prirodnom i kulturno istorijskom području Kotora. Ovom kolektivnom maskom, koja je osvojila prvu nagradu, ekipa “Muzeja” poručuje da svi zajedno snosimo civilizacijsku odgovornost za očuvanje nasljeđa, te da “Baština nije scenografija”. Figura Posejdona koji na vrhovima trozupca drži proboden gliser – simbol gubitka mjere u postupanju s prirodom i prostorom koji nam je povjeren, rad je akademske umjetnice dr um Dušice Ivetić.
-Kontrast između glisera i nestvarnog podvodnog svijeta naglašava osnovnu poruku maske: zaštićeni prostor ne može se tretirati kao roba, resurs ili scenografija koju trošimo. Baština je živi sistem koji opstaje uz odgovornost, znanje, brigu i strpljenje, pojasnila je Jelena Vukasović, urednica programa “Muzeja”.
Maske koje prate “Posejdona” osmislio je i napravio akademski umjetnik Čeda Petrović, kome su pomagale poslenice “Muzeja”: Branka Bojanić, Ivana Dragomanović i Danica Vodovar Vujaš.
Akademski slikar Čeda Petrović već četvrtu godinu zaredom sarađuje sa OJU Muzeji Kotor, najprije kroz radionice izrade replika muzejskih lapida, a sada i kreiranjem maski i savremenim tumačenjem naslijeđa maškaranja u Kotoru u duhu tradicije Venecije.
Iako formiran kao slikar, Petrović se kroz dugogodišnje iskustvo u radu sa formom i materijalom, posebno papirom, celulozom, afirmisao i kao vajar, što potvrđuje kroz edukativne radionice koje okupljaju djecu i odrasle. U vremenu digitalne ubrzanosti i gubitka neposrednog kontakta sa materijalom, ovakve radionice imaju snažan obrazovni i društveni značaj. Posebno interesovanje djece potvrđuje da zanatski proces, strpljenje i ručni rad i dalje imaju moć da podstaknu kreativnost, osjećaj pripadnosti i kontinuitet kulturnog pamćenja.
U muzejskim radionicama polaznici prolaze cjelovit, autentičan proces izrade maski – od ručne prerade recikliranog papira u papir-karton, do oblikovanja, sušenja i završne obrade maski izrađenih po starinskim zanatskim principima. Polaznici prethodnih ciklusa danas posjeduju zanatsku osnovu i samostalno razvijaju stečena znanja, čime se ovaj rijedak zanat prirodno nastavlja i širi izvan okvira jedne radionice ili sezone.
Proces izrade maske započinje vajarskim modelovanjem i izradom gipsanog kalupa, u koji se utiskuje pripremljeni papir. Slijedi niz preciznih faza – sušenje, rezanje, prorezivanje otvora i završna obrada – dok maska ne postane spremna za oslikavanje, dekoraciju i scensku upotrebu. Takav način rada, spor i zahtjevan, predstavlja svjesni otpor savremenoj industrijalizaciji i serijskoj proizvodnji.
Uz to, rad rukama utiče na razvoj psihomotornih vještina, djeluje opuštajuće, terapeutski.
-Rad sa papirom poprilično deluje terapijski na same “zanatlije”. Učenici su zainteresovani, fantastično je koliko su uspjeli da uđu u samu materiju i koliko ih je to fasciniralo, vjerovatno ih je izvelo iz tog momenta brze konzumacije. Kroz osjećaj dodira i gledanja doživjeli su povezivanje sa samima sobom. To je nešto što u čovjeku budi kreativnost, objašnjava Petrović. Njegova specijalnost su maske venecijanskog kulturnog naslijeđa, povezane sa Komedijom del’Arte i likovima koje je uobličio Karlo Goldoni, što je imanentno i kulturnom identitetu Kotora.
Aktuelni angažman Čeda Petrovića u muzejskoj radionici dio je šireg opredjeljenja “Muzeja” Kotor da sistematski podržava nematerijalnu kulturnu baštinu, u koju spada i Kotorski tradicionalni karneval.
Ručna izrada papira
Polaznici svih uzrasta su imali priliku u novembru prošle godine na radionici ručne izrade recikliranog papira na temu Petra II Petrovića Njegoša, koje je u prostoru OJU Muzeji vodio Čeda Petrović, da se upoznaju s elementima tradicionalne izrade papira kakva se praktikovala vjekovima, do industrijske proizvodnje papira u 19. vijeku. Za izradu su koristili pulpu od kancelarijskog papira i sito na ramu.
/M.D.P./
