Udruženja ribara Kotora i poštovaoca tradicionalnog ribanja obratili su se nadležnim organima i javnosti saopštenjem kojeg prenosimo integralno:
“Obraćamo Vam se povodom incidenta koji se ne prvi put dogodio prilikom manovre veza kruzera u Luci Kotor, u uslovima jakog bočnog sjeveroistočnog vjetra i bez angažovanja remorkera. Tokom predmetnog događaja došlo je do otežanog i potencijalno rizičnog manevrisanja broda, što je moglo imati ozbiljne posljedice po sigurnost plovidbe, infrastrukturu luke, kao i po morski i priobalni ekosistem u zoni akvatorijuma Kotorskog zaliva.
Posebno ističemo da su usled ovakvog manevrisanja,u kombinaciji sa jakim vjetrom, a upotrebom prednjih i zadnjih bočnih trastera (thrustera) ili azipoda, u zavisnosti sa čim je brod opremljen, stvorene su snažne morske struje koje su prouzrokovale značajnu štetu na ribolovnim alatima lokalnih ribara (mreže i vrše). Time je direktno ugrožena egzistencija ribara, ali i očuvanje tradicionalnog načina ribolova koji predstavlja važan dio tradicionalnog, kulturnog i ekonomskog identiteta ovog podneblja.
Dodatno zabrinjava činjenica da u navedenim vremenskim uslovima nije angažovan remorker, koji predstavlja ključni element sigurnog pristajanja velikih plovila i spriječavanja ovakvih nemilih situacija.
Želimo napomenuti da su ribari Kotora i morski i priobalni ekosistem već duži vremenski period izloženi ozbiljnim pritiscima usled nesrazmjerne i neodržive ekspanzije kruzing turizma i svakog dana sve većeg broja glisera u akvatorijumu zaliva. Navedeni trendovi dodatno narušavaju uslove za bezbjedno i održivo obavljanje ribarske djelatnosti, dovode do sistemskog urušavanja cjelokupnog zalivskog ekosistema i samim tim do smanjenja ribljeg fonda, oštećenja ribolovnih alata i ugrožavaju sam opstanak lokalnih ribara, njihovih porodica i morskih organizama.
Nalazimo za neophodno i hitno preispitati procedure i protokole koji regulišu uplovljavanje i vezivanje kruzera u uslovima nepovoljnih vremenskih prilika, kako bi se u budućnosti spriječile slične situacije i umanjio rizik od mogućih incidenata i štete. U tom smislu,predlažemo:
– Uvođenje obaveze angažovanja remorkera pri manevrima veza i odveza velikih plovila u uslovima najavljenog ili postojećeg pojačanog ili jakog vjetra;
– Pojačan nadzor i koordinaciju između nadležnih službi;
– Zabranu uplovljavanja velikih kruzera u Luku Kotor za vrijeme jakog vjetra i/ili ostajanju na
sidrištu;
– Procjenu i nadoknadu štete pričinjene ribarima;
– Procjenu uticaja ovakvih događaja na morski i priobalni eko sistem i kvalitet morske vode, kao i
nadoknada štete uslijed počinjenog ekocida;
– Formiranje radnog tijela za izmjene zakona i zakonskih akata kako bi se agilnije i na vrijeme moglo reagovati prije načinjene štete, i razviti sisteme djelovanja za reagovanje u ovakvim ili kriznim situacijama;
– Određivanje plovnih puteva i sidrišta u Kotorskom zalivu;
– Očuvanje ribarskih posti.
Ljubazno molimo da nas informišete o preduzetim mjerama, kao i o koracima koji će za cilj imati obeštećenje ribara uslijed prouzrokovane štete i unapređenja bezbjednosti pomorskog saobraćaja u Luci Kotor. Smatramo da je odgovorno i pravovremeno djelovanje svih nadležnih institucija od ključnog značaja za očuvanje sigurnosti, zaštitu životne sredine i zaštitu prava i interesa lokalnih ribara.
Kao dokaz svemu navedenom prilažemo video snimke načinjene 09. 04. 2026. godine u trajanju dužem od 2 časa, i fotografije ribolovnih alata koji su uništeni prilikom vezivanja kruzera.
Sve navedene zaključke i smjernice djelovanja su donešene na Vandrednoj sjednici Upravnog odbora Udruženja ribara Kotora i poštovaoca tradicionalnog ribanja 10. 04. 2026. godine.
Ostajemo dostupni za sva dodatna pitanja i konsultacije, kao i za učešće povodom rješavanja navedenih pitanja kao i novonastalih situacija u dobroj vjeri i nadi saradnje sa lokalnom zajednicom i institucijama sistema.
Predsjednik Udruženja ribara Kotora i poštovaoca tradicionalnog ribanja
Bruno Janković
