Institut za biologiju mora, jedina naučno-istraživačka ustanova u Crnoj Gori posvećena isključivo proučavanju mora, ove godine obilježava važan jubilej: 65 godina od osnivanja.
Tim povodom Institut objavljuje serijal objava #65: kroz 65 prigodnih objava tokom 2026. godine.
Sažeto ćemo podijeliti zanimljive crtice iz djelovanja Instituta, od osnivanja do danas. Objave će izlaziti na svakih pet dana, sve do 10. decembra 2026, uoči same godišnjice.
Više na linku
Monografije Instituta u izdanju izdavačke kuće Springer
Institut za biologiju mora Univerziteta Crne Gore je, u saradnji sa izdavačkom kućom Springer, objavio tri monografije u okviru serijala The Handbook of Environmental Chemistry. Ove publikacije predstavljaju sveobuhvatan, naučno utemeljen prikaz ključnih ekoloških i hemijskih procesa u Boki kotorskoj i duž crnogorske obale Jadrana, uz poseban naglasak na održivo upravljanje i zaštitu morskih resursa.
Prva monografija, The Boka Kotorska Bay Environment (2017), sistematizuje znanja o stanju životne sredine u Boki kotorskoj (južni Jadran). Zasniva se na višedecenijskim istraživanjima i podacima prikupljenim u okviru kompleksnih terenskih aktivnosti, kao i na relevantnoj naučnoj literaturi. Posebna pažnja posvećena je uticajima aktivnosti u obalnom pojasu na floru i faunu, kao i na fizičko-hemijske karakteristike vode, sedimenata i biote. Knjiga razmatra i ključne pritiske savremenog razvoja, uključujući turizam (i krstarenja), pomorski saobraćaj, brodogradnju, marikulturu i promjene uslovljene klimatskim trendovima, ukazujući na moguće konflikte između privrednih djelatnosti i očuvanja ekosistema.
Godine 2021. objavljene su dvije monografije koje zajedno daju integrisan prikaz crnogorske jadranske obale. Monografija The Montenegrin Adriatic Coast: Marine Biology (2021) fokusira se na biološke komponente sistema, uključujući biodiverzitet otvorenog i priobalnog mora, ključne zajednice i staništa, ribarstvo i marikulturu, kao i pitanja ugroženih i invazivnih vrsta. Publikacija naglašava međuzavisnost biodiverziteta i abiotičkih uslova, te daje osnovu za razumijevanje promjena i planiranje mjera zaštite i održivog korišćenja resursa.
Monografija The Montenegrin Adriatic Coast: Marine Chemistry Pollution (2021) dopunjuje biološki tom analizom hemijskih procesa i zagađenja u morskom okruženju. Obuhvata hemijsko-okeanografske karakteristike, izvore i posljedice zagađenja, uključujući teške metale, organske zagađivače i plastični otpad, kao i teme kvaliteta vode u marinama i uticaja aktivnosti na obali i u pomorskom saobraćaju. Poseban značaj imaju poglavlja posvećena monitoringu, procjeni rizika i pravnom okviru zaštite morske sredine.
