Najveće evropske aviokompanije upozoravaju da će rast cijena goriva, podstaknut ratom na Bliskom istoku, neminovno dovesti do skupljih avionskih karata i putnicima savjetuju da rezervacije obave što ranije.
Iako su prevoznici djelimično zaštitili cijene kerozina, čelnici industrije ističu da dugoročno neće moći da izbjegnu prebacivanje dodatnih troškova na putnike.
Dugolinijske kompanije poput Air France-KLM-a i Lufthanse već prilagođavaju operacije, najavljujući povećanje broja letova prema Aziji. Razlog su poremećaji u radu čvorišta zalivskih prevoznika, koja su zatvorena ili rade smanjenim kapacitetom nakon američko-izraelskog napada na Iran.
EasyJet odbacuje strahove od neposrednih nestašica goriva u Evropi, uprkos zabrinutosti za snabdijevanje u djelovima Azije, gdje su neke aviokompanije već najavile moguće rezove u redu letenja.
Cijena kerozina se udvostručila
Izvršni direktor EasyJeta Kenton Džarvis (Kenton Jarvis) poručuje da zasad nema problema sa snabdijevanjem gorivom, ali upozorava da bi cijene karata mogle rasti kako ističu zaštitni ugovori za gorivo. Putnicima savjetuje da karte kupuju što ranije. Sličnu poruku šalje i čelnik Ryanaira Majkl O’Liri (Michael O’Leary), koji zasad umanjuje značaj kratkoročnih poremećaja, ali upozorava da bi duži rast cijena goriva, ako potraje šest mjeseci, mogao ozbiljno pogoditi sektor, piše Gardian (The Guardian).
Prema podacima IATA-e, cijena kerozina već je krajem prošle sedmice bila 94 odsto viša od godišnjeg prosjeka, dok su cijene sirove nafte dodatno porasle zbog eskalacije sukoba.
Kriza bi, međutim, mogla donijeti i određene prilike. Evropski dugolinijski prevoznici pokušavaju ponovo da ojačaju svoju globalnu poziciju, nakon što su posljednjih godina izgubili dio tržišta u korist prevoznika iz Zaliva.
Lufthansa je tako dodala 40 letova prema Aziji kako bi nadoknadila poremećaje, dok Air France-KLM povećava kapacitete na azijskim i afričkim rutama, podstaknuta snažnom potražnjom.
British Airways najavio je nove direktne letove za Melburn, uz proširenje linija preko Kuala Lumpura, kao i povećanje broja letova prema destinacijama poput Kariba, koje zaobilaze vazdušni prostor Bliskog istoka.
Udar za turizam
S druge strane, turizam u Evropi mogao bi pretrpjeti udarac. Konsultantska kuća Oxford Economics upozorava da je ugroženo gotovo 28 miliona putovanja iz zemalja Bliskog istoka, pri čemu su posebno izložene Turska, Francuska i Ujedinjeno Kraljevstvo.
Istovremeno bi mediteranske destinacije poput Španije, Portugala i Grčke mogle profitirati kao alternativni izbor putnicima koji bi inače putovali u zemlje Zaliva.
Aviokompanije su ujedno pozvale evropske lidere da smanje zelene poreze, upozoravajući da evropski prevoznici gube konkurentnost u odnosu na rivale van EU koji nemaju iste regulatorne obaveze.
„Evropa mora birati između jačanja povezanosti ili smanjenja broja linija“, poručuju iz industrije, uz napomenu da zatvaranje vazdušnog prostora na Bliskom istoku dodatno naglašava važnost evropskih aviokompanija za globalnu povezanost.
