15.5 C
Kotor

Slušaj online radio

Park prirode „Vrmac“ – zašto su građani izrazili nezadovoljstvo (ANKETA)?

Boka Kotorska panorama

Vrmac je brdo, ali istovremeno i poluostrvo u srcu Boke koje Kotorski zaliv dijeli od Tivatskog  i uskoro bi trebalo da bude proglašen Parkom prirode.

Svojim izvanrednim geografskim i prirodnjačkim karakteristikama, te do sada prilično dobro očuvanom prirodom, Vrmac je sa svojih 31,5 kilometara kvadratnih površine, omiljeno izletište Bokelja. Idealan je prostor za rekreaciju, razvoj specifičnih vrsta turističke ponude povezanih sa zaštitom prirode i očuvanjem kulturnog nasljeđa, ali i izvanredna „zelena oaza“ nadomak preglomazne gradnje već dobrano devastiranih obala ovog dijela zaliva Boke Kotorske. Administrativno, Vrmac je podijeljen između opština Kotor i Tivat i u tome trenutno leži glavni razlog zašto ovaj biser prirode još uvijek nije adekvatno zaštićen, uprkos dobroj volji najvećeg dijela javnosti.

Studijom i odlukom o proglašavanju Parka prirode “Vrmac” treba konačno da se završi proces koji traje već nekoliko godina, da se Vrmac zaštiti i postane prirodno dobro.

Vrmac – foto Martin Kmet

Zbog velikog interesovanja i negodovanja Kotorana i Tivćana, Sekretarijat za zaštitu prirodne i kulturne baštine Opštine Kotor obavijestio je javnost i vlasnike nepokretnosti na području budućeg zaštićenog područja – Park prirode “Vrmac”, da se javna rasprava produžava do 11. novembra 2022. godine.

Područje Vrmca predstavlja prostranu cjelinu koju karakteriše veliko prirodno i kulturno-istorijsko bogatstvo sa izraženim biodiverzitetskim, pejzažnim i kulturnim vrijednostima i obilježjima od nacionalnog i međunarodnog značaja.  Sjeverni dio Vrmca koji pripada opštini Kotor nalazi se na listi Svjetske baštine UNESCO-a, a južni dio Vrmca koji pripada opštini Tivat ima status njegove „buffer“ zone. Osnovni razlozi i odlike zbog kojih se prostor Vrmca stavlja pod zaštitu su zato što je ona definisana kao obavezujuća prostorno-planskim i strateškim dokumentima; područje karakteriše autentičnost i autohtonost, izvornost, reprezentativnost, prisustvo endemičnih taksona, raznolikost, bogatstvo prirodnih pojava, fenomena i procesa, integralnost, odnosno funkcionalno jedinstvo, pejzažna atraktivnost, starost, očuvanost područja, zatim ekološki, kulturno-istorijski, obrazovni, naučno-istraživački i razvojni značaj, i njegova ugroženost- ističe se u nacrtu Odluke.

Kotorani i Tivćani, najvećim dijelom strosjedioci čijim porodicama vjekovima pripadaju imanja na Vrmcu, izrazili su na javnim raspravama veliko nepovjerenje i rezervu prema namjeri opština Kotor i Tivat da to brdo proglase zaštićenim Parkom prirode, smatrajući da se iza cijele priče krije novi pokušaj otimanja imovine starosjediocima i ograničavanja njihovih vlasničkih prava, kao i spriječavanje lokalnog stanovništva da adekvatno valorizuje svoje nasljeđe. Najviše primjedbi građani su imali na, po njihovom mišljenju, preširoko i nekritički određene granice zaštićenog područja, posebno za najprostraniju zonu III koja obuhvata i pojedina već postojeća naselja. Oni smaaatraju da granice treba preispitati i da u njima ima nelogičnosti.

Vrmac – foto Martin Kmet

Građani su istakli da u Nacrtu nisu precizirane granice područja parka prirode, takođe su izrazili zabrinutost da se vlasnicima imanja na tom području neće dozvoliti gradnja, a prema njihovim riječima uslijediće i brojna druga ograničenja. Porez na zemlju će im biti skuplji, a imanja će zadržati samo poljoprivrednu namjenu.

Nezadovoljni su i predstavnici Lovačkog udruženja, jer bi se usvajanjem Odluke o proglašenju parka prirode zabranio lov, a bio bi dozvoljen samo u slučaju neke zarazne bolesti životinja ili pojave invazivnih vrsta.  Mještani naselja podno Vrmca kažu da je problem sa divljim svinjama i govedima prisutan godinama i da ove divlje životinje ulaze u imanja i prave veliku štetu.

Šetne staze i putevi na Vrmcu su potpuno zarasli, stabla kestenja su oboljela i prijeti opasnost da kestenova šuma bude potpuno uništena.

Prema ocjeni mještana nejasan je metod kojim su uspostavljene granice područja parka prirode, a postavljeno je i pitanje kako u područje nije ušla šuma, a jeste građevinsko zemljište.

Najčitanije