“Okosnica rada Biblioteke, i u narednom periodu, biće promocija čitanja i dobre knjige, koja može biti orjentir čitaocu”, poručila je sinić, Nevenka Mitrović v.d.direktorica Gradske biblioteke I Čitaonice na svečanoj akademiji kojom je obilježeno 70 godina rada te ustanove.
Hercegnovska biblioteka baštini tradiciju Srpske čitaonice osnovane prije 169 godina.
“Po uzoru na zapadnoevropske zemlje, u kojima građanska klasa i inteligencija u 18. vijeku osniva čitaonice, već sredinom 19. vijeka, prve čitaonice, na teritoriji današnje Crne Gore, osnivaju se u oblastima koje su bile pod okupacijom austrougarske monarhije, u Boki Kotorskoj. Srpsku čitaonicu u Herceg Novom 1850. godine osnovali su narodni prvaci, kako bi knjiga, koja je bila privilegija materijalno dobrostojećih porodica, bila dostupna što većem broju ljudi, a čitaonica mjesto susretanja, razgovora, i razmjene ideja”, navela je Mitrović.
Ona je istakla da je tuđinska vlast prepoznala Srpsku čitaonicu kao središte narodnog preporoda, zato je pratila njenu kulturnu i nacionalnu misiju i kažnjavala je zabranom rada. U Prvom svjetskom ratu uništen je bibliotečki fond. Ne može se sa sigurnošću odrediti ni zgrada u kojoj je bila smještena, osim da se nalazila na trgu Belavista.
“Osnivanju Gradske knjižnice prethodilo je djelovanje čitaonica gotovo u svim naseljima hercegnovske opštine. Pominju se čak 52 takve čitaonice u periodu od 1945. do 1949. godine, kada je najvjerovatnije došlo do njihovog objedinjavanja. List Pobjeda je početkom 1949. godine objavio da je u Herceg Novom osnovana Gradska knjižnica i čitaonica”, podsjtila je Mitrović.
Danas osnovni fond sadrži oko 54000 monografskih publikacija, oko 69000 jedinica serijskih publikacija, Zavičajna zbirka više od 6200 monografskih publikacija, oko 5000 jedinica serijskih publikacija, više od 116000 jedinica press kliping-a, oko 15000 jedinica neknjižne građe, i 6 legata, više od 10000 monografskih publikacija i oko 30000 jedinica serijskih publikacija.
Kao značajan segment Bibliotke, Mitrović je istkla formiranje Zavičajne zbirke. “Sredinom 80-ih godina započet je rad na prikupljanju građe za Zavičajnu zbirku, koji je inicirao poznati istraživač kulturne prošlosti Boke Kotorske i prijatelj Biblioteke, prof. Maksim Zloković”.
Biblioteka je dobitnik prestižne strukovne nagrade „Dr Niko Simov Martinović“, a po mišljenju Matične službe NBCG „Đurđe Crnojević“ „postavlja standarde u bibliotečkoj struci“ u Crnoj Gori.
Djelatnost i fondovi Biblioteke, već gotovo dvije decenije, prevazišli su prostorne kapacitete i predstavljaju gorući problem, koji je neophodno što prije riješiti, kako primjeran rad ove ustanove ne bi prešao u stagnaciju.
