U Rimu je 13. marta prezentirana knjiga  „Il Montenegro e la Santa Sede.Una storia millenaria“ (Crna Gora i Sveta Stolica. Hiljadugodišnja istorija) Antuna Sbutege, istoričara, pisca i bivšeg ambasadora pri Svetoj Stolici i Republici Italiji.

Knjiga je izazvala veliko interesovanje  pa je predstavljena u Sentarskoj palati, sjedištu Rimske opštine na Kapitolu, najvažnijme od sedam rimskih brežuljaka. Ova važna zgrada, čiji su temelji iz Starog vijeku i gdje  je bio smješen arhiv Rimskog carstva, sagrađena u XII vijeku i rekonstruisana od  Mikelanđela u XVI vijeku, je nasjtarija opštinska zgrada u upotrebi na svijetu.

Sekretar za nasleđe Rimske opštine dr Tobia Zevi je pozdravio skup u ime gradonačelnika i podsjetio na dugogodišnje  prijateljstvo sa porodicom Sbutega, te na kulturni i diplomatski rad Antuna Sbutege. Predstavnik izdavača  Giocchino Onorati je istakao da je ovo treće djelo ovog autora koje je ova izdvačka kuća objavila u proteklih devet godina. Prof dr Francesco Caccamao, profesor Istorije Istočne Evrope, je analizirao višeslojnost ovog djela, koje obuhvata ne samo jako dug vremenski period već povezuje vjersku i diplomatsku sa kulturnom i političkom istorijom. Istakao je da je autor, koristeći ogroman broj izvora,  uspio da poveže ovu tematiku sa znatno širom problematikom odnosa katoličanstva, pravoslavlja i islama, koja je uvijek aktuelna, te da prikaže složene vjerske, političke i kulturne procese ne samo u Crnoj Gori već i na Balkana u toku 2000 godina. On se posebno se osvrnuo na istorijski značaj Konvencije između pape Leona XIII i knjaza Nikole I iz 1886. i Temeljnog ugovora Svete Stolice i Crne Gore iz 2011.

Prof dr Emilio Marin, profesor emeritus  Rimske i kršćanske arheologije, član Papskog arheloškog instituta, Francuske akademije nauka te bivši ambasador Hrvatske pri Svetoj Stolici se koncentrisao u izlaganju na odnose Istočnog Jadrana sa Svetom Stolicom u Starom vijeku te na saradnju sa ambsadorom Sbutegom u toku svoga diplomatskoh djelovanja u Rimu. Naglasio je da su odnosi sadašnjeg prostora Crne Gore i Svete Stolice počeli još u I vijeku kada počinje kristijanizacija, a posebno poslije Milanskog edikta 313 godine kada počinje osnivanje prvih biskupija te da je sve kasnije bila zapravo nadgradnja na tim solidnim povijesnim temeljima.

Autor je istakao da je ova promocija za njega velika satisfakcija poslije godina napornog i upornog istraživanja i pisanja ovog djela. Podsjetio je da je Rim  u Starom vijeku šest vjekova bio glavni grad sadašnjeg prostora Crne Gore, da  su zatim odnosi Svete Stolice sa tim prostorom bili veoma intenzivni sve do danas. U Rimu je Srednjem vijeku postojala kolonija Kotorana, dvije crkve posvećene Svetom Tripunu a tu su studirali studenti iz Boke i Bara  a u Rimu je živjela i crnogorska princeza Jelena Petrović postala kraljica Italije.  Podsjetio je da je sa porodicom došao kao izbjeglica u Rim 1991 godine, gdje je radio u Vatikanu da bi najzad postao prvi ambasador Crne Gore pri Svetoj Stolici a zatim i  u Italiji.

Istakao je da je Sveta Stolica imala veliki značaj za povijest Crne Gore u vjerskom, kulturnom i političkom smislu. Diplomatski odnosi prve crnogorske države Duklje sa Svetom Stolicom su uspostavljeni kada se knez Mihaalo  1077. godine pisao papi Grguru VII, koji je sljedeće godine priznao nezavisnost Duklje i kraljevsku titulu Mihaila. I kasnije sve crnogorske države , Zeta Balšića,Crna Gora Crnojevića i Petrovića, su odražavale intenzivne odnose sa Svetom Stolicom, a oni su održavani i u vrijeme srednjevjekovne vladavine Srbije, a zatim mletačke i turske vladavine te u vrijeme Jugoslavije.

Koliko su  ti odnosi povijesno utemeljeni svjedoči i činjenica da je Sveta Stolica 2006. odmah priznala obnovu crnogorske nezavisnsoti , kada su obnovljeni dilpolomatski odnosi na nivou ambasada. Sljedećih godina je potpisan Temeljni ugovor, prvi između Svete Stolice i jedne savremene većinski pravoslavne države, slijedeći tradiciju Konvencije knjaževine Crne Gore i Svete Stolcie iz 1886. a razmijenjene su mnoge pojsete na najvišem nivou. Sbutega je  istakao  da je ovo pravo vrijeme i mejsto za promociju ove knjige imajući u vidu intenzivne odnose Crne Gore sa Svetom Stolicom i Italijom , činjenicu da se ove godine obilježavaju 20 godina od obnove crnogorske nezavisnosti i obnove njenih diplomatskih odnosa sa Italijom i Svetom Stolicom. U toku je završna faza procesa integracije Crne Gore u Evropsku Uniju pa se može reći da će ona , imajući u vidu njene intenzivne i duge veze  sa Vječnim gradom, idealnim centrom evropske civilizacije, simbolički ući u Uniju preko Rima. Na kraju je podsjetio da je taj dan Biskupska konferencija Italije proglasila  Danom molitve za mir a da on i njegova porodica, kao i svi narodi bivše Jugoslavije poznaju dobro tragediju ratova i vrijednost mira.

Knjiga je prevedena i biti će publikovna i promovisana u Crnoj Gori od strane Zajednice Italijana Crne Gore.