U Crnoj Gori u posljednja 24 sata evidentirane su 22 saobraćajne nezgode, u kojima su tri osobe povrijeđene teže a jedna lakše, prenosi agencija MINA.
Iz Operativno-komunikacionog centra Uprave policije saopšteno je da je u Podgorici evidentirano 12 nezgoda, Kotoru četiri.
Po jedna nezgoda evidentirana je na Cetinju, u Baru, Herceg Novom, Tivtu, Budvi i Rožajama.
Izdata su 683 naloga za uplatu novčanih kazni i podnijete 53 prekršajne prijave.
Policija je oduzela devet pari registarskih tablica.
Jedriličarski klub Lahor uspješno je organizovao regatu Bokeških mornara 2026 i Memorijal Milan Tujković, koja je okupila ukupno 55 takmičara iz pet klubova – JK Lahor, JK Delfin, JK Jugole Grakalić i JK Krtoli. Takmičenje je održano u klasama Optimist, ILCA 4 i ILCA 6, a tokom regate odjedrene su po dvije trke u svim klasama, u promjenljivim uslovima koji su zahtijevali dobru koncentraciju i prilagođavanje na vodi.
Pored uspješne organizacije, JK Lahor ostvario je i veoma dobre sportske rezultate. U najbrojnijoj Optimist klasi, koja je brojala 41 takmičara, Balša Banićević osvojio je prvo mjesto u generalnom plasmanu i time donio klubu najvrijedniji rezultat regate. U istoj klasi Tea Radimir osvojila je drugo mjesto među djevojčicama i treće mjesto u konkurenciji do 12 godina, dok je Helena Vukasović bila treća među djevojčicama.
U klasi ILCA 6, Marin Čižek osvojio je prvo mjesto. U ženskoj konkurenciji klase ILCA 4, Nika Živković osvojila je drugo, a Vanja Strahinja treće mjesto.
Memorijal Milan Tujković, koji se jedri u sjećanje na prerano stradalog člana Lahora osvojio je Martin Krivokapić, JK Lahor.
Pored medalja, jedriličari Lahora ostvarili su i veliki broj solidnih plasmana kroz sve klase, uz posebno veliki broj mlađih takmičara koji su uspješno završili svoje trke i stekli novo iskustvo. Klub je na regati nastupio sa ubjedljivo najvećim brojem jedriličara, što dodatno potvrđuje kontinuiran rad sa djecom i razvoj takmičarskog pogona.
Regata je protekla u dobroj sportskoj atmosferi i predstavljala je još jednu važnu aktivnost u kalendaru domaćeg jedrenja, uz kvalitetnu saradnju klubova i veliki broj mladih jedriličara na vodi. Organizaciju je pomogla TO Kotor, Opština Kotor i kompanija Tujko Logistics.
U nastavku i kompletni rezultati regate
OPT 1st OPT MNE 302 Balsa Banicevic, JK Lahor
OPT 2nd OPT MNE 346 Ali Rifat Basara, JK Delfin
OPT 3rd OPT MNE 122 Valentina Djordjevic, JK Jugole Grakalić
OPT djevojcice 1st OPT MNE 122 Valentina Djordjevic , JK Jugole Grakalić
OPT djevojcice 2nd OPT MNE 70 Tea Radimir, JK Lahor
OPT djevojcice 3rd OPT MNE 77 Helena Vukasovic, JK Lahor
OPT do 12 1st OPT MNE 346 Ali Rifat Basara , JK Delfin
OPT do 12 2nd OPT MNE 301 Ljubisa Kalezic , JK Jugole Grakalić
OPT do 12 3rd OPT MNE 70 Tea Radimir, JK Lahor
ILCA 4 1st ILCA 4 MNE 141404 Timofej Shokin , JK Jugole Grakalić
ILCA 4 2nd ILCA 4 MNE 220640 Ivan Vucic , JK Delfin
ILCA 4 3rd ILCA 4 MNE 217934 Andrej Ashnin, JK Delfin
ILCA 6 1st ILCA 6 MNE 218372 2 Marin Cizek, JK Lahor
ILCA 6 2nd ILCA 6 MNE 220640 2 Dragan Radonjic , JK Delfin
ILCA 6 3rd ILCA 6 IRL 216116 Marko Odzic, Jk Krtoli
ILCA 4 djevojke 1st ILCA 4 193526 Lena Jaksic , JK Jugole Grakalić
ILCA 4 djevojke 2nd ILCA 4 MNE 218372 2 Nika Zivkovic, JK Lahor
ILCA 4 djevojke 3rd ILCA 4 MNE 207379 Vanja Strahinja, JK Lahor
U Staklenoj galeriji Kulturnog centra „Nikola Đurković” u Kotoru otvorena je samostalna izložba crteža i grafika „Sail & Fly – Boka Kotorska” akademske slikarke i vizuelne umjetnice Ivane Bjelice, u okviru ovogodišnjeg Festivala vjetra.
Izložba predstavlja završni događaj festivalskog programa u Kotoru, koji je ove godine po prvi put realizovan i u tom gradu.
Otvarajući izložbu, prodekanica za razvoj i komunikaciju Pomorskog fakulteta Kotor dr Zorica Đurović kazala je da Festival vjetra iz godine u godinu širi svoj koncept, povezujući kulturu, more, umjetnost i lokalnu zajednicu.
„Ciklus ‘Sail & Fly’ započet je prošle godine u Tivtu, u okviru finala trke ‘The Ocean Race Europe’, a veliko mi je zadovoljstvo što danas u Kotoru imamo priliku da nastavimo tu priču. Ono što posebno privlači kod radova Ivane Bjelice jeste svjetlost, energija i pozitivna emocija koju njene slike nose“, istakla je Đurović.
Govoreći o umjetnici, ona je podsjetila da je Ivana Bjelica diplomirala slikarstvo na Akademiji umjetnosti u Novom Sadu, da iza sebe ima više od 30 samostalnih i preko stotinu kolektivnih izložbi širom Evrope, Azije i Amerike, te da su njeni radovi dio brojnih galerijskih i privatnih kolekcija.
Izložba „Sail & Fly – Boka Kotorska” nastavak je istoimenog projekta započetog 2025. godine u Muzeju nautičkog nasljeđa u Porto Montenegru. Kroz crteže i grafike umjetnica istražuje odnos mora i vazduha, horizont kao prostor između stvarnog i unutrašnjeg svijeta, dok Boka Kotorska postaje centralni motiv novog ciklusa.
„Kotor i Boka su moja trajna inspiracija. Čak i kada radim druge cikluse, uvijek se vraćam ovoj temi i ovom prostoru. Ovdje imam mnogo prijatelja, saradnika i uspomena, zbog čega mi je posebno značajno što ponovo izlažem u Kotoru“, kazala je Ivana Bjelica.
Autorka je istakla i dugogodišnju saradnju sa Kulturnim centrom „Nikola Đurković”, kao i značaj podrške lokalnih partnera i kulturnih institucija.
Direktorica Kulturnog centra „Nikola Đurković” Radmila Beća Radulović ocijenila je da radovi Ivane Bjelice publiku pozivaju na promišljanje i unutrašnji dijalog.
„U vremenu ubrzanosti i buke, dragocjena je umjetnost koja nas vraća miru, koncentraciji i suštinskoj ljepoti vizuelnog jezika. Pred nama su radovi snažnog autorskog izraza i zrele umjetničke energije“, poručila je Radulović.
Kotorski dio Festivala vjetra realizovan je uz podršku Opštine Kotor, Sekretarijata za kulturu, sport i društvene djelatnosti, Kulturnog centra „Nikola Đurković”, Pomorskog fakulteta Kotor, Jedriličarskih klubova Lahor i Delfin, kao i brojnih partnera i institucija.
Izložba „Sail & Fly – Boka Kotorska” biće otvorena do 25. maja i prodajnog je karaktera.
Tokom 4. i 5. juna očekuju se privremene izmjene režima saobraćaja i posebni režimi pristupa u pojedinim djelovima grada
Predsjednik opštine Tivat Željko Komnenović formirao je Operativni tim za pripremu i koordinaciju aktivnosti povodom Samita EU – Zapadni Balkan, koji će biti održan 5. juna u Tivtu. Tim djeluje kao operativno tijelo na nivou grada, sa zadatkom da koordinira obaveze lokalne uprave i gradskih službi u susret ovom značajnom događaju. Operativni tim do sada je održao dva sastanka, na kojima su definisane obaveze lokalne uprave, posebno u oblastima komunalnog reda, uređenja grada i logističke podrške, kao i aktivnosti koje se realizuju u skladu sa instrukcijama i bezbjednosnim procjenama Uprave policije.
„Samit EU – Zapadni Balkan je jedan od najznačajnijih političkih formata u Evropi i predstavlja prvi događaj ovakvog međunarodnog ranga u istoriji naše države i snažna potvrda evropskog puta Crne Gore. Radi se o izuzetno zahtjevnom i kompleksnom događaju, ali sam uvjeren da ćemo, kao grad, biti na visini zadatka i pokazati da smo odgovorni i dobri domaćini. Javnost ćemo blagovremeno i kontinuirano obavještavati o svim privremenim režimima i informacijama koje mogu imati uticaj na svakodnevni život građana“, istakao je predsjednik opštine.
U skladu sa bezbjednosnim procjenama nadležnih službi, u periodu od 3. do 5. juna u zoni Porto Montenegra, gdje će Samit biti održan, važiće poseban režim zaštite. U neposrednoj zoni održavanja događaja mogu se očekivati privremena ograničenja pristupa, kao i prilagođavanje rada pojedinih privrednih subjekata, o čemu će javnost biti blagovremeno obaviještena.
Tokom 4. i 5. juna očekuju se privremene izmjene režima saobraćaja na području Tivta, uključujući moguće kraće potpune obustave na pojedinim dionicama, naročito na potezu od Aerodroma Tivat ka centru grada. Poseban režim saobraćaja i pristupa važiće i u Arsenalskoj i Istarskoj ulici. O tačnom režimu i terminima javnost će biti blagovremeno obaviještena od strane nadležnih organa.
„Očekuje se dolazak preko 30 delegacija iz cijele Evrope zbog čega će sve aktivnosti biti koordinisane sa Upravom policije, Kabinetom predsjednika Crne Gore, državnim protokolom i drugim nadležnim organima. Opština Tivat i gradske službe preduzeće sve aktivnosti iz svoje nadležnosti kako bi organizacija događaja protekla na najbolji mogući način“, poručio je Komnenović
Za potrebe organizacije Samita, parking prostor u Arsenalskoj ulici, kao i pojedine parking pozicije u Porto Montenegru, biće privremeno oslobođeni od vozila, u skladu sa posebnim režimom organizacije i bezbjednosti događaja.
Komunalna policija Opštine Tivat u narednom periodu intenziviraće aktivnosti na uklanjanju vozila koja su duže vrijeme parkirana na javnim površinama, a nijesu u voznom stanju. Iz ove službe apeluju na građane da ovakva vozila uklone sa javnih površina.
U susret Samitu biće sprovedene i dodatne aktivnosti na uređenju zelenih površina, kontroli javne rasvjete, postavljanju obilježja Samita i drugim poslovima iz nadležnosti lokalnih službi. Tokom trajanja događaja, Komunalnoj policiji Tivat podršku će pružiti i kolege iz Bara, Budve, Kotora i Herceg Novog.
Na sastanku je saopšteno da se do 1. juna očekuje završetak uređenja pristupne saobraćajnice ka Aerodromu Tivat. Prema trenutno dostupnim informacijama, nema najava otkazivanja dolaznih i odlaznih letova. Aerodrom Tivat će svoje poslovanje u maksimalnoj mjeri prilagoditi posebnim uslovima organizacije događaja, dok su moguća određena odstupanja od redovnog režima rada i saobraćaja. Razmatra se i mogućnost organizovanog prevoza putnika sa Aerodroma, uz asistenciju nadležnih službi.
Operativni tim predložiće nadležnim organima da se nastava u tivatskim školama 4. i 5. juna prilagodi aktuelnoj situaciji i preporukama nadležnih službi. Konačna odluka biće predmet dalje komunikacije državnog koordinacionog tijela sa nadležnim državnim organima.
Opština Tivat i Turistička organizacija Tivta angažovane su i na pripremi kulturno-zabavnog programa na Pinama, planiranog za 4. jun, namijenjenog građanima, gostima grada i učesnicima Samita.
Menadžerka Opštine Tivat Ivona Petrović, koja je i članica Organizacionog odbora za pripremu i realizaciju Samita EU-Zapadni Balkan u Crnoj Gori, istakla je da je riječ o jednom od najkompleksnijih i najznačajnijih događaja koji se organizuju u Crnoj Gori i Tivtu.
„Pored brojnih operativnih zadataka, pred nama je i obaveza da na adekvatan način predstavimo kulturu, tradiciju i gostoprimstvo Tivta i Crne Gore. U tome će nam značajnu podršku pružiti lokalne nevladine organizacije i institucije kulture“, rekla je Petrović.
Operativni tim čine predstavnici Odjeljenja bezbjednosti Tivat, Granične policije, Regionalnog centra bezbjednosti „Jug“, Aerodroma Tivat, Službe zaštite i spašavanja, Komunalne policije, Sekretarijata za inspekcijske poslove, Komunalnog preduzeća, Parking servisa, Porto Montenegra, Luštice Bay, Zavoda za hitnu medicinsku pomoć u Tivtu i Službe predsjednika opštine.
Opština Tivat će, u saradnji sa nadležnim državnim organima i gradskim službama, nastaviti da blagovremeno informiše javnost o svim privremenim režimima, preporukama i organizacionim detaljima od značaja za građane i privredne subjekte.
Muzika je univerzalni jezik koji povezuje ljude, kulture i generacije, a upravo su učenici Muzičke škole Tivat kroz umjetnost poslali poruke zajedništva, različitosti i evropskog duha.
Povodom obilježavanja Dana Evrope u JU Muzička škola Tivat organizovan je svečani koncert „Muzička promenada Evropom“, koji je okupio predstavnike institucija, međunarodne zajednice, obrazovnog sektora i lokalne zajednice.
Prisutnima su se obratili predsjednik Opštine Tivat Željko Komnenović, zamjenik šefa misije Ambasade Republike Češke u Crnoj Gori Daniel Putík i direktorica Muzičke škole Tivat Sanja Popović.
Predsjednik Opštine Tivat Željko Komnenović govorio je o značaju evropskih vrijednosti, kulture i ulaganja u mlade generacije.
“Muzika i umjetnost imaju moć da povežu različite kulture i generacije, stvarajući prostor za saradnju, razumijevanje i zajedništvo. Tivat je upravo primjer takve zajednice – multinacionalnog mjesta, grada otvorenosti i evropskih vrijednosti koje svakodnevno živimo ulažući u kulturu, obrazovanje i mlade ljude. Opština Tivat ostaće posvećena stvaranju takvog ambijenta u kojem će mladi imati priliku da razvijaju svoje talente, razmjenjuju iskustva i grade evropsku budućnost našeg grada i države”, poručio je predsjednik opštine Tivat Željko Komnenović.
Zamjenik šefa misije Ambasade Republike Češke u Crnoj Gori Daniel Putík istakao je značaj kulture i obrazovanja u povezivanju evropskih zajednica i jačanju međusobnog razumijevanja.
„Vjerujem da se može učiniti još više na jačanju naših veza među ljudima. Mladi su u srcu evropskog projekta. Evropska unija im pruža prilike da uče, putuju, povezuju se i stvaraju. Mladi u Crnoj Gori zaslužuju te prilike. Njihova otvorenost, radoznalost i spremnost na povezivanje i saradnju preko granica dodatno jačaju osjećaj pripadnosti zajedničkoj evropskoj porodici kojoj pripada i Crna Gora“, kazao je Putik.
Direktorica Muzičke škole Tivat Sanja Popović ukazala je na važnost umjetnosti i muzike u razvoju mladih ljudi i promociji vrijednosti zajedništva i saradnje.
“Muzika je oduvijek bila prvi i najsavršeniji zajednički jezik Evrope. Ona ne poznaje granice, ne traži prevodioce i direktno povezuje srca ljudi. Naši učenici, koji će danas nastupiti, najbolji su ambasadori tog univerzalnog jezika. Svojim radom, talentom i uspjesima na državnim i međunarodnim takmičenjima, oni već odavno pripadaju velikoj evropskoj porodici umjetnika”, kazala je direktorica Popović.
Program je otvoren izvođenjem državne himne Crne Gore i himne Evropske unije „Oda radosti“ u izvođenju orkestra i hora Muzičke škole Tivat.
Publika je imala priliku da uživa u nastupima talentovanih učenika kroz violinske, klavirske, klarinetske i saksofonske kompozicije, kao i recital odlomka iz romana „Na Drini ćuprija“ Ive Andrića.
Prije koncertnog programa organizovan je prijem delegacije u Opštini Tivat, tokom kojeg je predstavljen EU projekat Apollo, u okviru kojeg je na zgradi Opštine postavljena fotonaponska elektrana, dok je planirana i nabavka minibusa na električni pogon.
Obilježavanje Dana Evrope u Tivtu dio je nacionalnog programa koji se tokom maja realizuje širom Crne Gore, sa ciljem da se građanima dodatno približe evropske vrijednosti i istakne evropska perspektiva države.
Obilježavanje Dana Evrope organizuju projekti koje finansira Evropska unija – Evropska kuća, EU4ME i Opštine za EU – u saradnji sa opštinama u Crnoj Gori.
Takmičarski duh i proljeće na golf terenu sa pogledom na horizont Jadrana
Luštica Bay Golf Club nastavlja proljećnu sportsku sezonu organizacijom turnira i proljećne golf lige od četiri subote, koja započinje 23. maja, sa početkom u 10:30 časova, Challenger cup, zakazan je za dan kasnije, nedjelju 24. maja u istom terminu.
Turnir je namijenjen igračima srednjeg nivoa sa validnim hendikepom do 36, pružajući učesnicima priliku da odmjere vještine u inspirativnom ambijentu golf terena Luštica Bay-a, uz spoj takmičarskog duha, boravka u prirodi i autentičnog golf iskustva na obali.
Takmičenje će biti organizovano u individualnom Stableford formatu, koji podstiče stratešku igru i kontinuitet tokom svih rupa, dok će najbolje igrače očekivati posebne nagrade.
„Golf Challenger Cup“ otvoren je za 16 učesnika, igra se na 9 rupa, 3*3 format, a kotizacija za učešće iznosi 70 eura.
Kroz razvoj golf programa i organizaciju turnira tokom cijele godine, Luštica Bay nastavlja da gradi zajednicu ljubitelja golfa i aktivnog načina života, pozicionirajući destinaciju kao jedno od novih mjesta golf kulture i sportskog iskustva u regionu.
Prijave i dodatne informacije dostupne su putem meil adrese golf@lusticabay.com kao I putem broja telefona +382 67 003 843.
Slobodan internet na javnim površinama od sada je dostupan i građanima i posjetiocima Prijestonice Cetinje, Herceg Novog i Tivta, u okviru inicijative WiFi4WB.
Inicijativu finansiraju Evropska unija i Vlada Njemačke, a implementira Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) kroz projekat EU4Digital.
Telko operator koji obezbjeđuje mrežu na javnim lokacijama širom Crne Gore u okviru projekta je kompanija One, koja je do sada pokrila deset crnogorskih opština.
– Kao istorijsko i kulturno središte Crne Gore, Prijestonica Cetinje svakodnevno okuplja veliki broj građana, studenata i turista, pa dostupnost interneta na frekventnim javnim lokacijama predstavlja važan korak ka modernijem i digitalno dostupnijem gradu – saopšteno je iz kompanije One.
Kroz WiFi4WB, građani i turisti dijele jedinstveno digitalno iskustvo upravo na lokacijama koje predstavljaju puls svakodnevnog života gradova – na Cetinju je to Studentski trg, dok je u Tivtu otvoreni internet dostupan na Trgu magnolija.
Gradonačelnik Prijestonice Cetinje, Nikola Đurašković, kazao je da uvođenje besplatnog WiFi-ja na Studentskom trgu predstavlja nastavak razvoja modernijeg i digitalno dostupnijeg Cetinja, kako za sugrađane, tako i za brojne turiste i posjetioce koji borave u gradu.
– Zahvaljujemo partnerima na projektu, kao i kompaniji One Crna Gora, na saradnji i doprinosu realizaciji ove inicijative – poručio je Đurašković.
Sličnu poruku šalju i iz Herceg Novog, jednog od najprepoznatljivijih turističkih centara na crnogorskom primorju, gdje digitalna dostupnost postaje važan dio ukupnog iskustva grada. Od sada, internet u toj opštini potpuno besplatno dostupan je u Omladinskom parku u Igalu.
Predsjednik Opštine Herceg Novi, Stevan Katić, rekao je da podrškom projektu unapređuju javne usluge i jačaju digitalnu povezanost lokalne zajednice.
– Kao prepoznata turistička destinacija, Herceg Novi na ovaj način dodatno obogaćuje iskustvo građana i brojnih posjetilaca, omogućavajući lakši pristup informacijama, komunikaciji i digitalnim sadržajima. Digitalna povezanost danas predstavlja važan dio kvaliteta života i jedan od temelja savremenog turizma i njegove promocije – istakao je Katić.
Izvršni direktor kompanije One, Branko Mitrović, poručuje da dostupnost interneta danas predstavlja osnovnu potrebu savremenog društva, ali i važan dio turističkog i urbanog iskustva gradova.
Prema njegovim riječima, One je mreža koja već gotovo tri decenije povezuje Crnu Goru sa svijetom, a kroz inicijativu WiFi4WB posebno im je važno što tu povezanost dodatno približavaju građanima i posjetiocima gradova.
– Otvoren i dostupan internet danas nije luksuz, već dio kvaliteta života i način da ostanemo povezani, informisani i uključeni, bez obzira na to gdje se nalazimo. Posebno nas raduje što se ovaj projekat realizuje upravo u sredinama koje imaju snažan kulturni i turistički identitet, jer kvalitetno digitalno iskustvo danas čini važan dio ukupnog utiska koji jedan grad ostavlja – kazao je Mitrović.
Slobodan internet dostupan je i u Tivtu, gradu koji tokom cijele godine bilježi veliki broj posjetilaca i u kojem digitalna infrastruktura postaje sastavni dio svakodnevnog života i turističke ponude.
Predsjednik Opštine Tivat, Željko Komnenović, kazao je da im je drago da smo dio projekta.
– Besplatan, a dobar internet na javnim površinama je od značaja za sve građane, a posebno turiste koji posjete Tivat. Grad bilježi veliku posjećenost tokom cijele godine, a u digitalnoj eri koju živimo dobar internet je potreba. Na Trgu magnolija smještena je zgrada lokalne uprave, brojni ugostiteljski objekti, prodavnice i uslužne djelatnosti, pa vjerujem da će veliki broj građana i gostiju koristiti pogodnost besplatne internet veze – rekao je Komnenović.
Među primorskim gradovima u kojima je inicijativa implementirana, nalazi se i Budva.
Uvođenjem otvorenog interneta kroz WiFi4WB, još jednom se potvrđuje snažna podrška Evropske unije i Njemačke digitalnoj transformaciji regiona.
– Ovaj projekat ne samo da unapređuje svakodnevni život građana i iskustvo turista, već i približava lokalne zajednice evropskim standardima digitalne dostupnosti i povezanosti – navodi se u saopštenju.
Kako poručuju nosioci projekta uz kompaniju One – WiFi4WB donosi povezanost u ukupno 24 opštine širom Crne Gore.
Oslić je širom sveta izuzetno popularna vrsta morske ribe, koju karakteriše pun ukus belog, mekanog mesa od koga se prilično jednostavno odvajaju kosti. Dodamo li tome izvanredne zdravstvene prednosti i dostupnost tokom cele godine, jasno je zašto bi oslić trebalo što češće da bude na našoj trpezi.
Prema navodima američke Nacionalne baze podataka o nutrijentima (USDA) u osliću se nalazi velika količina korisnih materija na osnovu koje je formiran pozitivan i preporučljiv nutritivni profil ove vrste ribe. U 100 grama oslića je:
Na tavi zagrijte žličicu maslinovog ulja pa prepecite oslić, sa svake strane oko 1,5 minute. Dok se oslić peče, uz njega dodajte na sitno nasjeckano povrće, tek toliko da malo omekša.
Kad je riba gotova stavite je na tanjur, pa pokraj nje dodajte povrće. Dodajte svježeg peršina i začine koje volite.
Sjedinjene Američke Države žele da promijene energetsku kartu na Zapadnom Balkanu kroz mrežu bilateralnih sporazuma o uvozu ukapljenog prirodnog gasa (LNG), s ciljem smanjenja zavisnosti regiona od Rusije i jačanja energetskog koridora od južne ka centralnoj Evropi.
Niz projekata planiran je od Hrvatske preko Bosne i Hercegovine, te Sjeverne Makedonije, Albanije, Crne Gore do teritorije Kosova i Srbije. Uključuju nove gasovode, LNG terminale i gasne elektrane, a praćeni su političkom i finansijskom podrškom administracija u Vašingtonu i Briselu.
Neki projekti već su u fazi izgradnje ili ugovaranja, drugi su u fazi planiranja, dok se cijeli regionalni energetski sistem postepeno preusmjerava ka prirodnom gasu iz SAD-a, Azerbejdžana i Mediterana.
Jonathan Stern, profesor na Oksfordskom institutu za energetske studije, ukazuje da je jugoistočna Evropa već razvila alternativne pravce.
– Postoje LNG terminali u Grčkoj i Hrvatskoj, kao i Južni gasni koridor iz Azerbejdžana, uz rumunsko gasno polje Neptun Deep u Crnom moru, čija bi eksploatacija trebalo da počne naredne godine, a rezerve se procjenjuju na 100 milijardi kubnih metara – kazao je Stern za Radio Slobodna Evropa.
Kraj zavisnosti BiH od Rusije
Bosna i Hercegovina bila je prethodnih mjeseci u fokusu zbog projekta Južne gasne interkonekcije s Hrvatskom, koji bi entitetu Federacija BiH omogućio pristup LNG terminalu na Krku i alternativnim dobavljačima gasa.
Istovremeno, vlasti drugog entiteta, Republike Srpske, nastavljaju da razvijaju zasebne gasne veze sa Srbijom, uključujući projekat Istočne interkonekcije od Bijeljine prema Banjoj Luci.
BiH gotovo pet decenija u potpunosti zavisi od gasa iz Rusije koji stiže Turskim tokom i uglavnom se koristi za grijanje u Sarajevu, pa je u poređenju sa Srbijom zanemarljiv potrošač.
Sporazum između BiH i Hrvatske o povezivanju gasovoda od Dalmacije prema centralnoj Bosni, s ograncima prema Hercegovini i sjeverozapadu zemlje, potpisan je uz učešće američkog ministra energetike Chrisa Wrighta u aprilu u Dubrovniku.
Svemu je prethodila višemjesečna podrška zvaničnog Vašingtona projektu koji su nazvali “strateškim za energetsku sigurnost regiona”.
Hrvatski dio projekta vodi državni Plinacro, dok je u BiH kao nosilac određena privatna američka kompanija AAFS Infrastructure and Energy, čiji su direktori dio užeg kruga predsjednika SAD-a Donalda Trampa.
Projekat je izazvao kritike Evropske komisije i Energetske zajednice, čiji je BiH član, zbog posebnog (lex specialis) zakona u Federaciji BiH u koji je uključena američka privatna firma, kao i pitanja usklađenosti s pravilima EU.
– Projekat se mora sprovesti u okviru koji je u potpunosti usklađen s pravnom tekovinom Energetske zajednice i principima energetske politike EU – kazala je za RSE Hanna Claeson, portparolka Evropske energetske zajednice.
BiH godišnje troši do 250 miliona kubika gasa, dok bi novim gasovodom trebalo da protiče oko 1,5 milijardi kubika, pa se razmatra i izgradnja gasnih elektrana koje bi mogle snabdijevati strujom oko 400.000 domaćinstava. Trenutno se 80 odsto električne energije proizvodi u termoelektranama na ugalj, od kojih su neke izgrađene prije više od 50 godina.
Planirani gasovod bi se povezao s postojećim koji dolazi iz Srbije.
Međutim, profesor Jonathan Stern smatra da gasovod “jeste važan za BiH, ali ne i za širu regiju”, te izražava sumnju u isplativost investicije od oko milijardu eura.
– Hrvatska nema dostupan LNG kapacitet za tranzit gasa preko BiH. A i kuda bi išao? Srbija ga sada može nabaviti preko Bugarske – kazao je Stern.
Strateško partnerstvo Srbije i SAD
Srbija širi gasnu infrastrukturu nastojeći da zadrži ulogu regionalnog energetskog čvorišta, dok paralelno otvara prostor za američki LNG i nove zapadne investicije u energetskom sektoru.
Ministarka energetike Srbije Dubravka Đedović Handanović potpisala je zajedničku izjavu sa SAD-om i više država istočne i centralne Evrope na samitu u Vašingtonu u februaru ove godine.
Direktor Srbijagasa Dušan Bajatović izjavio je da će Srbija “morati da kupuje američki gas”, iako količine i formalni ugovori nijesu definisani.
Strateški sporazum sa SAD-om o energetici iz 2024. predviđa diversifikaciju izvora, ali formalnog ugovora o kupovini američkog LNG-a zasad nema.
Američki gas mogao bi stizati preko hrvatskog terminala na Krku ili grčkog Aleksandrupolisa zahvaljujući novim interkonekcijama prema Bugarskoj i Sjevernoj Makedoniji.
Srbija upravlja mrežom od oko 2.500 kilometara gasovoda i planira nove, uključujući i prema Sjevernoj Makedoniji, te proširuje skladište Banatski Dvor.
Trenutno više od 80 odsto gasa dobija iz Rusije preko Turskog toka. Uprkos najavama diversifikacije, ključni gasni energetski objekti u Srbiji i dalje su povezani s ruskim kompanijama.
LNG terminal u Baru i gasne elektrane
Crna Gora, iako bez gasne mreže, postaje dio američkog LNG okvira kroz planove za terminal u luci Bar i buduće gasne elektrane.
Crna Gora je učestvovala na američkom Transatlantskom gasnom bezbjednosnom samitu u Vašingtonu u februaru ove godine.
Iako su američke kompanije Enerflex i Wethington Energy Innovation još 2023. potpisale memorandum s Vladom Crne Gore o pripremi projekta, još nijesu definisani ključni elementi snabdijevanja.
Podgorica je podržavala projekat Jonsko-jadranskog gasovoda (IAP), ali je on i dalje u idejnoj fazi.
Razmatra se niz gasnih elektrana snage od 50 do 400 megavata u Baru, Podgorici i Pljevljima.
– Sve razmatrane opcije su tehnički izvodljive i ekonomski isplative – navodi se u studijama rađenim za Elektroprivredu Crne Gore.
Ulaganja se procjenjuju između 233 i 362 mil EUR.
Teritorija Kosova trenutno van planova
Teritorija Kosova nema gasnu infrastrukturu i u potpunosti se oslanja na termoelektrane na ugalj. Projekat gasne interkonekcije sa Sjevernom Makedonijom zaustavljen je zbog visokih troškova i fokusa na obnovljive izvore.
Priština je odbila da uloži oko 200 miliona dolara u gasnu infrastrukturu i sredstva preusmjerilo u baterijske sisteme za skladištenje energije.
Sjeverna Makedonija ključna karika južnog koridora
Sjeverna Makedonija gradi novu gasnu infrastrukturu uz podršku SAD i EU, nastojeći da smanji zavisnost od ruskog gasa.
Gasovod Gevgelija–Negotino je u izgradnji i povezaće zemlju s grčkim LNG terminalima.
Planirana je i izgradnja 67 novih energetskih objekata ukupne snage 4.416 megavata.
Albanski LNG čvor na Jadranu
Albanija je u aprilu 2026. potpisala strateški sporazum vrijedan šest milijardi dolara s američkom kompanijom Venture Global i grčkom kompanijom Aktor LNG USA.
Plan uključuje razvoj energetskog centra u Valoni s LNG terminalom i gasnom elektranom snage oko 380 megavata, uz povezivanje na Transjadranski gasovod (TAP).
Albanija bi mogla postati ulazna tačka za distribuciju američkog gasa ka regionu.
Stručnjaci upozoravaju da sama infrastruktura ne garantuje energetsku sigurnost, već je potrebno obezbijediti dugoročne i pouzdane ugovore o snabdijevanju gasom.
/Radio Slobodna Evropa/
Stasala je još jedna generacija maturanata SMŠ „Ivan Goran Kovačić“. Njih 186 zaplesalo je danas, po tradiciji, kadril na Trgu Nikole Đurkovića uz muziku iz operete „Slijepi miš“ Johana Štrausa i time svečano oglasilo završetak školovanja.
Duž Njegoševe ulice postavljena je izložba fotografija na kojoj je predstavljena generacija 2025/26, a krasiće srce grada do kraja mjeseca, kada je planirana maturska proslava. Danas je veliki i značajan dan za sve u Herceg Novom, jer poruke koje šaljemo maturantima satkane su od ljubavi, brige i vjere da je cijeli svijet njihov, istakla je sekretarka za kulturu i obrazovanje Ana Zambelić Pištalo.
„Ne morate biti bolji od drugih, budite najbolji što možete, misao je Dušana Radovića. Odluke koje danas donosite vodiće vas kroz život kuda treba ili ponekad kuda ne treba, jer život nas i stranputicama poučava i dovodi do pravog cilja. Nečega ćete se plašiti, što je očekivano i nije strašno. Tako upoznajete i jačate sebe. Neko će vas i zadiviti i baš tog nekog čvrsto držite za ruku, jer zajedno je lakše i ljepše, uvijek! Tako se raste, lebdi i brodi ovim svijetom. Čuvajte sebe, a u moru novih lica sjećajte se starih. Njegujte nova poznanstva, a ona stara iz srednje škole posebno pazite“, poručila je Zambelić Pištalo.
Sekretarijat za kulturu i obrazovanje pokloniće maturantima i ove godine spomenar, koji objedinjuje fotografije svih učenika, zajedničke razredne fotografije i fotografije sa maturantskog plesa, kao i citate koje su sami birali, kao trajnu uspomenu na školske dane, drugarstvo i svoj grad.
U znak zahvalnosti za podršku u brojnim aktivnostima i kako su kazali „uvijek otvorena vrata za sve mlade“, maturanti su sekretarki Zambelić Pištalo uručili umjetničku sliku.
Svečani defile kroz grad i proslava maturske večeri biće upriličeni 29. maja.
© BokaNews, 2021
