Na putu Budva–Tivat, ponovo je danas došlo do pucanja cijevi, što je izazvalo veliku poplavu na terenu.
Oštećenje je, kako se može vidjeti na fotografijama objavljenim na duštvenim mrežama, nastalo tokom građevinskih radova na izgradnji bulevara.
Nadležni još nisu dali zvanično saopštenje o tome kada će kvar biti u potpunosti saniran i da li će doći do prekida u vodosnabdijevanju za okolna naselja.
Pjesme grupe “Queen”, združile Bend Kraljevskog Regimenta Škotske i Vojni orkestar Gardijske čete Vojske Crne Gore
Združeni orkestri – Bend Kraljevskog Regimenta Škotske iz Velike Britanije i Vojni orkestar Gardijske čete Vojske Crne Gore nastupili su zajedno u srijedu, 18. juna ispod Gradskog sata na Trgu od oružja u Starom gradu Kotoru, pružajući divnu priliku prolaznicima, turistima i domaćima da uživaju u popularnim kompozicijama zabavne muzike, u ljepoti zvuka duvačkih instrumenata, začinjenoj drevnim ehom tradicionalnih gajdi. Iz Škotske je došlo šestoro instrumentalista, duvački kvintet i gajdaš, koji su se sjajno uklopili u postavu standardnog duvačkog orkestra, pod dirigentskim vođstvom Mila Belevića.
Predstavili su se zajedničkim izvedbama obrada grupe “Queen”, Škotlanđani su sa gajdašem izveli dvije kompozicije iz svoje muzičke tradicioje, a crnogorski orkestar je izveo i kompozicije Stivija Vondera, Dajane Ros, popularne melodije iz filma “Džems Bond”, “Pink Panter” i druge. Ovaj program je zabavio publiku na trgu, mameći osmjehe i aplauze prolaznika, koji su zastajali da čuju lijepe melodije i vide zanimljivu orkestarsku postavu sa šestoro muzičara (od kojih jedna muzičarka) odjevenih u tradicionalnu škotsku narodnu nošnju sa kiltovima.
ČLan Benda Kraljevskog regimenta Škotske Andrew Beaumont, koji je drugi put u Kotoru, kaže za Boka News da su ljudi u Boki Kotorskoj divni, gostoprimljivi, da ih publika lijepo prihvata i da zato vole da dolaze ovdje. Nastup u Kotoru je dio njihove muzičke ture, prethodno su nastupili u Bosni i Hercegovini, a nakon Kotora, se vraćaju kući.
Dirigent Vojnog orkestra Gardijske čete Vojske Crne Gore Milo Belević, zadovoljan je zajedničkim nastupom, koji se održava već tri godine u sklopu vojne saradnje između Crne Gore i Ujedinjenog Kraljevstva, uz podršku Ambasade Velike Britanije u Crnoj Gori.
Ove godine nastupili su u Kotoru, prošle godine bili su u Budvi, a prije toga u Tivtu. Skoro svake godine muzičari iz većih orkestara Velike Britanije dolaze u Crnu Goru, nastupaju na gradskim trgovima gdje mogu svi ljudi da ih čuju, koncert je zabavnog karaktera, ne najavljuje se i ne naplaćuju se ulaznice. Isto tako, već tri godine posredstvom Ambasade Velike Britanije Vojni orkestar Gardijske čete Vojske Crne Gore sarađuje po pitanju proslave rođendana koji se priređuje u čast kralja Čarlsa, kada Ujedinjeno Kraljevstvo slavi državni praznik.
Prva saradnja dogodila se 2017. godine, kad su na trgu u Podgorici zajednički nastupili združeni orkestri iz Albanije, Velike Britanije i Crne Gore.
/M.D.P./
U Crnoj Gori, u posljednja 24 sata, evidentirane su 23 saobraćajne nezgode, u kojima su tri osobe povrijeđene teže, a šest lakše.
Iz Operativno-komunikacionog centra Uprave policije kazali su da je u Podgorici evidentirano osam nezgoda, Kotoru četiri, Budvi i Nikšiću po tri.
Po dvije saobraćajne nezgode evidentirane su u Baru i Bijelom Polju, a jedna Pljevljima.
Izdato je 558 naloga za uplatu novčanih kazni i podnijeto 49 prekršajnih prijava.
Policija je oduzela šest pari registarskih tablica.
Saopštenje povodom 19. juna 2025. – Međunarodnog dana borbe protiv seksualnog nasilja u ratu
Silovanje u ratu nije usputna pojava, već ratna strategija – instrument terora, kontrole i poniženja. Bečka deklaracija iz 1993. godine imenovala je seksualno nasilje u ratu kao ratni zločin i zločin protiv čovječnosti. Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju prvi je to pravno potvrdio u slučaju Foča. Uprkos tome, više od 20.000 silovanih žena, djevojčica, muškaraca tokom rata u Bosni i Hercegovini ostalo je bez pravde. Njihove rane nisu priznate, njihovao ćutanje je prsilno, a njihova borba ignorisana.
Trideset tri godine kasnije, žrtve ratnog silovanja i dalje nose teret tuđih zločina, suočene sa stigmom, ćutanjem institucija i društvom koje okreće glavu. Seksualno nasilje se i dalje ne naziva pravim imenom, a odgovorni slobodno hodaju – često i s počastima.
U Crnoj Gori ova tema je i dalje zabranjena ili o njoj se ne govori, iako postoje dokazi i svjedočenja o učešću crnogorskih državljana u ratnim zločinima silovanja. Presude poput one u slučaju Đilasa i Vojvodića (dvije i četiri godine zatvora) više vrijeđaju nego što zadovoljavaju pravdu. To nije pravda – to je institucionalizovano negiranje zločina ratnog silovanja.
Proces pred Višim sudom u Podgorici protiv Slobodana Pekovića, za silovanje i ubistva počinjena u Foči 1992. godine, prvi je i jedini takav slučaj u Crnoj Gori. Prekasno. Premalo. Ponižavajuće.
Pamtimo – jer zaborav je saučesnik.
Pamtimo Foču, pamtimo žrtve silovanja, pamtimo da je ćutanje uvijek na strani nasilnika.
Pozdravljamo hrabrost onih koje su progovorile i podržavamo sve koji istrajavaju u borbi za pravdu. Suočavanje s prošlošću ne smije biti opcija – to je moralna, politička i pravna obaveza svakog društva koje teži istini i slobodi.
Ne pristajemo na zaborav. Ne pristajemo na laži. Ne pristajemo na tišinu.
ANIMA – Centar za žensko i mirovno obrazovanje Kotor
Teatar 303 iz Kotora nastavlja svoje putovanje u Evropu, tako da će od 21. do 24. juna boraviti u Parizu na poziv Asocijacije Montenegro-Francuska. Tom prilikom izvest ćemo našu komediju “Crnogorac u tranziciji” u kojoj igraju: Dragan Buzdovan, Sara Čizmović i Nađa Radonjić. Za naše pozorište ovaj poziv predstavlja veliku čast i potvrdu da su naša dosadašnja gostovanja po regionu ostavila lijep trag i da smo uspjeli zaslužiti pažnju i povjerenje naših zemljaka, poručuju iz Teatra 303.
Moramo napomenuti da smo u 2024. godini uradili premijere dvije nove pozorišne predstave. Prvi pozorišni komad “Cvjetaj mimozo mala” predstavlja mjuzikl koji je rađen po tekstu novinarke Viktorije Samardžić povodom 55-og Praznika mimoze. U mjuziklu je učestvovalo preko 30 izvođača, koji je premjerno izveden u Herceg Novom, zatim u Tivtu i u Kotoru. Nakon mjuzikla je urađena komedija “Oprosti Druže stari” po tekstu našeg satiričara Velizara Radonjića iz Podgorice. Premijera predstave je odigrana u junu u Kotoru, nakon čega je odigrana u KIC-u Budo Tomović – Podgorica. Oba nastupa su bila poklon penzionerima Kotora i Podgorice u sklopu projekta “Mladi u susret starima” koji smo sproveli u saradnji sa Omladinskim klubom Kotor. Sa ova dva projekta smo pokazali da je Teatar 303 sposoban da prilagodi tekstove za pozorišne nastupe, režira ih i sa svojim snagama postavi iste na scenu.
Na početku 2025. godine, Teatar 303 sa mjuziklom „Cvjetaj mimozo mala“ je gostovao u sklopu promocije Praznika mimoze u Beogradu u MTS dvorani, gdje je sa velikim uspjehom prezentovao beogradskoj publici ovako zahtjevan projekat i opravdao povjerenje Opštine Herceg Novi. Nakon učešća u Beogradu, uradili smo novu multimedijalnu komediju sa dosta muzike, filma i humora “Dubai 3”, koja je izuzetno prihvaćena od strane kotorske publike i kasnije, publike u Ulcinju. Ponovna izvođenja u Kotoru iz nama nejasnih razloga su moguća tek u septembru.
U želji da dodatno obogati kulturni program, nakon mjuzikla “Cvjetaj mimozo mala” Teatar 303 je pokrenuo muzičku produkciju, ovaj put kao direktni učesnik. Naime, kompozicija “Dome moj, Boko moja” u izvođenju Jovane Mršulje i Teatra 303 za koju je tekst uradila Natalija Preočanin Samardžić po ideji Teatra 303, muziku Branislav Samardžić, a aranžman Alex Kotan, je ušla u finalno veče festivala “Biser Jadrana” koje će se održati 18 jula u Tivtu.
Teatar 303 traje 44 godine i sa velikim uspjehom kako u regionu tako i šire, prezentuje svoj program i duh grada Kotora. Ipak, uprkos svim našim naporima, stiče se utisak da naš doprinos do sada nije prepoznat u punoj mjeri od strane nadležnih institucija (otkazani mnogi započeti i dugogodišnji projekti: dječiji festival “Glas Boke”, festival humora “Smijehom u srijedu”, “U susret mjesnim zajednicama” i dr.)
Zato planiramo, po povratku sa puta, da iniciramo sastanak sa predsjednikom Opštine Kotor, Sekretarkom za kulturu, sport i društvene djelatnosti, kao i direktoricom Centra za kulturu, kao predstavnicima krovnih institucija kulture grada na kojem bi definisali mjesto našeg pozorišta u kulturnom stvaralaštvu grada Kotora.
BK “Brđanin” već drugu godinu zaredom organizuje manifestaciju pod nazovom “Muške rabote i ženske stvari” koja ima za cilj da kroz segmente kulture, sporta, gastronomije muzike predstavi tradiciju i običaje ovih prostora, odnosno konkretno sela Đurđevo brdo, kao i navike mještana.
Ove godine događaj je koncipiran kroz četiri večeri (četiri četvrtka) kada će posjetioci imati priliku da se kroz različite sadržaje upoznaju sa raznim segmentima ponude grada Tivta.
Veče od piture i umjetničke ure, Veče od papalade i škerce, Veče od muških rabota i ženskih stvari, Veče od muzike i fešte, četiri su događaja u kojima će ovog ljeta uživati kako mještani tako i svi posjetioci grada Tivta, starosne dobi od najmlađih do penzionera.
Organizatori, Bućarskog kluba “Brđanin” poziva sve zainteresovane da svojim prisustvom uveličaju svečano otvaranje manifestacije koje je planirano za četvrtak 26. juna 2025.godine u 21 sat u selo Đurđevo brdo u Mažini.
Državljaninu Srbije Ž.M. (52) izrečena je kazna zatvora u trajanju od 32 dana zbog upravljanja vozilom pod dejstvom heroina, saopšteno je iz Suda za prekršaje u Budvi.
“Ž.M (1973) državljanin Srbije oglašen je krivim i osuđen na kaznu zatvora u trajanju od 32 dana zbog upravljanja vozilom pod dejstvom droge heroin. Sutkinja odjeljenja u Kotoru Ivana Vukasović mu je odredila kaznu nakon što je u skraćenom postupku dokazano da je 14. juna 2025.godine u ranim jutarnjim časovima upravljao vozilom koje je prethodno bilo isključeno iz saobraćaja zbog drugih prekršaja pod dejstvom navedene droge”, navedeno je u saopštenju budvanskog suda koje potpisuje predsjednik Marko Đukanović.
Kako su naveli iz suda, sutkinja je odlučila da se prije pravosnažnosti odluke uputi u UIKS Spuž na izdržavanje kazne.
“Jer postoji bojazan da bi boravkom na slobodi, kao strani državljanin osujetio njeno izvršenje. Po izdržanoj kazni, okrivljeni će na osnovu posebne odluke biti protjeran iz Crne Gore”, naveli su iz Suda za prekršaje u Budvi.
Energetski sektor ima snagu da generiše novu ekonomsku dinamiku, otvara nova radna mjesta i dugoročno osigura stabilnost crnogorskog društva, poručio je predsjednik Skupštine Andrija Mandić, koji je danas u Nikšiću pustio u rad elektranu snage jedan megavat (MW).
Mandić je, kako je saopšteno iz Elektroprivrede (PECG), danas posjetio Solarnu elektranu Vrtac, EPCG-Željezaru Nikšić i EPCG-Solar Gradnju, čime je potvrđena odlučnost države i energetskog sektora da zajedničkim snagama grade održivu i sigurnu energetsku budućnost.
Iz EPCG su kazali da Crna Gora intenzivno ulazi u novu fazu razvoja energetskog sektora, a da se Nikšić sve snažnije pozicionira kao ključna tačka te transformacije.
„Prilikom posjete EPCG-Željezara, Mandić je pustio u rad elektranu snage jedan MW“, kaže se u saopštenju.
Mandić je poručio da energetski sektor ima potencijal da bude ključni motor ekonomskog i društvenog razvoja Crne Gore.
„Ovdje ne govorimo o planovima, već o projektima koji se realizuju sada i ovdje“, rekao je Mandić.
Kako je kazao, njihova vizija je jasna – Crna Gora kao moderna, stabilna i prosperitetna država, u kojoj prirodni resursi, znanje i predan rad stvaraju bolji život za svakog građanina.
„Energetski sektor ima snagu da generiše novu ekonomsku dinamiku, otvara nova radna mjesta i dugoročno osigura stabilnost našeg društva“, istakao je Mandić.
Predsjednik Opštine Nikšić Marko Kovačević naglasio je da Nikšić ulazi u novu razvojnu etapu, u kojoj se industrijska tradicija grada spaja sa modernim zelenim tehnologijama.
„Nikšić postaje energetsko srce Crne Gore. Projekti koje danas realizujemo u saradnji sa EPCG i partnerima otvaraju prostor za nova ulaganja, stvaraju održiva radna mjesta i podižu kvalitet života naših sugrađana. Energetika nije više samo privredna djelatnost — ona postaje temelj ukupnog razvoja našeg grada i države“, poručio je Kovačević.
Predsjednik Odbora direktora EPCG Milutin Đukanović predstavio je snažan investicioni ciklus koji već mijenja energetsku mapu države.
„Na više lokacija realizujemo projekte solarnih elektrana ukupnog kapaciteta preko 300 megavata. Vjetropark Gvozd ulazi u završnu fazu sa početnih 50 megavata, a dodatnih 20 megavata je već planirano“, rekao je Đukanović.
On je istakao da aktivno razvijaju nove kapacitete na Štedimu, Krupcu, Kapinovom polju, dok su u EPCG-Željezari Nikšić već instalirani prvi solarni moduli koji su ušli u probni rad.
Đukanović je kazao da na Hidroelektrani Perućića planiraju ugradnju osmog agregata snage 58 megavata, a rade i na projektu tunelskog povezivanja akumulacija Krupac i Slano, čime će dodatno povećati efikasnost sistema.
„Paralelno, razvijamo baterijske sisteme kapaciteta 240 megavat-sati koji će omogućiti optimalno upravljanje viškovima proizvedene energije i dodatno stabilizovati mrežu“, rekao je Đukanović, ističući da EPCG već ostvaruje strateška partnerstva sa renomiranim međunarodnim kompanijama na ovim projektima.
Predsjednica Odbora direktora Solar-Gradnje Marina Jočić navela je da kompanija trenutno zapošljava više od 500 radnika sa prosječnim zaradama preko 900 EUR i da interesovanje građana za solarne sisteme stalno raste.
„Sve veći broj domaćinstava postaje proizvođač vlastite energije, proizvodeći tamo gdje i troše. Pripremamo i nove projekte, među kojima je postavljanje solarnih panela na parking površinama sa punjačima za električna vozila, što zaokružuje savremeni koncept održive i decentralizovane energetike“, naglasila je Jočić.
Iz EPCG su zaključili da je današnja posjeta još jednom pokazala punu sinergiju države, lokalnih samouprava i privrede u realizaciji vizije energetski suverene, ekonomski snažne i ekološki odgovorne Crne Gore.
U organizaciji SOBNOR-a Crne Gore, danas je u sali za sastanke Opštine Kotor, obilježena 80. godišnjica formiranja Prve bokeljske narodnooslobodilačke brigade.
Na svečanosti su se obratili predsjednik Opštine Kotor Vladimir Jokić, predsjednik SOBNOR-a Radojica Radojević te potpredsjednik ovog udruženja Ljubenko Borović.
U obraćanjima je istaknuta istorijska važnost brigade, koja je tokom rata brojala preko 3.250 boraca i učestvovala u oslobađanju brojnih opština u Crnoj Gori i šire, uz značajne žrtve. Organizatori su istakli važnost očuvanja sjećanja na narodnooslobodilačku borbu i vrijednosti antifašizma, kao temelje za slobodno i pravedno društvo.
Predsjednik Jokić poručio je da Opština Kotor snažno podržava sve koji njeguju antifašističke vrijednosti i uspomenu na narodnooslobodilačku borbu, ističući da je, posebno danas kada se temeljne vrijednosti dovode u pitanje, obaveza svakog čovjeka da se sjeća žrtava koje su podnijete za slobodu.
Priznanja za doprinos njegovanju antifašističkih vrijednosti i podršku organizaciji manifestacije uručena su Vladimiru Jokiću, predsjedniku Opštine Kotor, Stevanu Katiću, predsjedniku Opštine Herceg Novi, čije je priznanje preuzeo glavni administrator Nenad Đorđević, Željku Komnenoviću, predsjedniku Opštine Tivat, Maji Mršulji, predsjednici Skupštine opštine Kotor, Zdravku Šakotiću, Rajku Vikalu, Opštini Herceg Novi, Opštini Tivat, Opštini Kotor, Komunalnom preduzeću Kotor, JU Muzeji i galerije Herceg Novi, Turističkoj organizaciji opštine Kotor, RTV Herceg Novi, Radiju Kotor, Dnevnom listu Dan i preduzeću „Blue Line”.
Mi danas u Boki Kotorskoj i zaleđu poznajemo samo nekoliko desetina pećina, pored sve tehnologije, svih instrumenta koje posjedujemo, nekako kaskamo iza njega. Ali u suštini to govori o njegovoj ličnosti, o nečemu sa čime se čovjek jednostavno rodi. Absolon je taj krš zaista volio, bez obzira bio on moravski ili dinarski, kaže arheolog Miloš Petričević.
Veliki broj pećina i jama na području Boke Kotorske, ukupno njih 186, koje je početkom dvadesetog vijeka istražio i popisao Karel Absolon, čuveni češki paleontolog, speleolog i arheolog, danas u “Arheološkoj karti Crne Gore” za teritorije opština Tivat-Kotor-Herceg Novi više ne postoji. Domaća naučna, ali i laička javnost ne bi ni znala za ovog vrsnog istraživača i za njegovo dragocjeno djelo, da se u Crkvi Svetog Pavla u Kotoru nije desila multimedijalna izložba „Tajna Kamenog mora – Istraživačka putovanja Karela Absolona”, koju je u saradnji sa poslenicima Moravskog Zemaljskog Muzeja u Brnu, Češka Republika, priredila stručna ekipa Opštinske javne ustanove “Muzeji” Kotor.
U ponedjeljak, 16. juna, na dan kada je prije 148 godina u Boskovicima u današnjoj Češkoj rođen Karel Absolon, autori izložbe: Miloš Petričević, Petr Kostrhun i Lenka Blehova Čelebić, dočarali su publici pećinski habitat na hologramskom platnu sa projekcijom imaginarne ribe, uz simulaciju zvuka kapljanja vode. Život i rad “češke ikone pronalazača”, koji je svojim djelom zadužio i Crnu Goru, predstavljen je nizom digitalizovanih crno-bijelih i kolorizovanih fotografija različitih formata, dokumentima i tekstovima, kao i predmetima (fotoaparat, užad, alpinistički klinovi i čekić) koje je on koristio u speleološkim istraživanjima, a nalaze se u bogatoj zbirci Moravskog Zemaljskog muzeja u Brnu. Pažnju privlače i nedovršene tematske mape koje je Absolon izradio na temelju austrougarskog topografskog premjera. Digitalne fotografije progovorile su modernim jezikom o prošlim vremenima, a da je cijela postavka zadržala svoju bitnost.
Vezano za Boku Kotorsku i njeno zaleđe, u fondu zaostavštine Karela Absolona postoji preko 200 fotografija, od kojih je u Kotoru prikazan samo dio. Autori postavke odabrali su najinteresantnije, one na kojima se vide lica ljudi koje je fotografisao, jer pored te arheološke angažovanosti, Absolon je vodio računa i o antropološkim istraživanjima.
Antropološka istraživanja stanovnika crnogorskog krša kroz fotografiju
-Karel Absolon bio je nevjerovatna ličnost, a mi ga ovdje nismo poznavali, njegov opus je za nas bio nepoznat. Iz tog arheološkog ugla vrlo je interesantno da je jedan strani istraživač uspio da ima vrlo organizovanu logistiku, zahvaljujući austrougarskim vlastima, odnosno Česima koji su bili u službi Austrougarske, jer znajući kakav je ovo prostor, vi morate da budete i dobro opremljeni, da ste u dobroj fizičkoj kondiciji i da elementarno poznajete alpinizam i planinarenje, jer to su vrlo opasne lokacije. Interesantno je da su sve fotografije rađene na staklenim negativima, što je bilo vrlo teško u ono vrijeme imati logistiku za dokumentovanje na taj način, kaže arheolog Miloš Petričević za Boka News.
U potrazi za pećinskim petroglifom
Do Absolona su u “Muzejima” došli na posredan način- čitajući jednu od knjiga Anrija Breja (Henri Breuil), čuvenog francuskog arheologa, koji navodi da pokraj Kotora postoji jedna velika pećina sa osvjetljenim ulazom na čijem zidu se nalazi petroglif – predstava praistorijske ribe, a to mu je saopštio usmeno Karel Absolon.
-Cijela priča se povela oko toga da li možemo ući u trag toj pećini i tada kreće istraživanje njegove zaostavštine, koja je ogromna. Mali dio toga je uništen u Drugom svjetskom ratu tokom bombardovanja Praga, a mi smo se iskreno nadali tom čuvenom indeksu -popisu pećina i jama, gdje bismo sistemom eliminacija mogli da vidimo da li ta pećina sa petroglifom još uvijek postoji, jer određene pećine su svakako urušene. Aktivno tražimo, imamo određene “sumnjive” lokacije, ali predio se mijenja, možda je ta predstava skrivena pod vegetacijom, tako da to ne možemo znati. Taj broj od 186 popisanih lokaliteta u Boki I zaleđu, u tzv. arheološkoj karti Crne Gore za teritorije opština Tivat-Kotor-Herceg Novi danas ne postoji, kaže nam Petričević i ističe značaj posvećenosti i energije koju je Absolon uložio tokom četiri ekspedicije (terenske kampanje, 1912, 1913, 1917. i 1920. godine), kada je tokom istraživanja prikupio značajnu količinu zoološkog materijala iz pećinskih sistema na području Boke Kotorske.
-Mi danas poznajemo samo nekoliko desetina pećina, pored sve tehnologije, svih instrumenta koje posjedujemo, mi nekako kaskamo iza njega. Ali u suštini to govori o njegove ličnosti, o nečemu što jednostavno čovjek se rodi s tim. Absolon je taj krš zaista volio, bez obzira bio on moravski ili dinarski, kaže Petričević.
“Tako sam znao gdje i kako raditi i nisam se, poput mnogih drugih kolega, osjećao izgubljeno pred beskrajnim kraškim bespućima koja se prostiru oko Sarajeva, Mostara, iznad Dubrovnika ili Kotora. A dalje, ako bi se i poneki stranac usudio da zađe u ovo nedokučivo more kamena, za koje smo čuli da se pod tropskim suncem pretvara u usijano more, obično bi se našao bespomoćan na ivici ambisa, gdje bi bačeni kamen odjekivao tupo tonući u dubine. Prizor koji mogu podnijeti samo oni sa jakim živcima. No, kad god bih se spustio u te dubine, čekao me je novi svijet”, zapisao je Absolon.
Njegovo životno djelo “Travunija” u kome se bavio faunom u pećinskim sistemima Dinarida, još uvijek je u rukopisu I očekuje se njegovo objavljivanje 2027. godine, a u “Muzejima” Kotora su od kolega iz Moravskog Zemaljskog Muzeja u Brnu, dobili još uvijek nepublikovanu “Travuniju”.
Otvarajući izložbu, gradonačelnik Kotora Vladimir Jokić izrazio je očekivanje “da će ova izložba biti jedan od podsticaja da se dalje bavimo onim iskrama svjetlosti, koje su nam veliki ljudi ostavili u prošlosti, a za koje je pitanje da li smo mi u ovih vijek-dva ili više uspjeli da ih sačuvamo”.
Izložba će biti otvorena cijele sezone, a ako se javi potreba da krene da putuje, poslenici “Muzeja” će razmotriti u kakvom obliku bi to bilo, jer su u multimedijalnoj sali Crkve Sv. Pavla stvorili uslove za nesvakidašnje prezentacije. Želja im je da Karel Absolon bude dio stalne postavke budućeg Arheološkog muzeja, ukoliko budu obezbijedili zgradu za isti.
Vrhunac Absolonovog naučnog stvaralaštva
Kustos Moravskog Zemaljskog muzeja dr Petr Kostrhun istakao je da je Absolon poznat po otkriću “Vjestoničke Venere”, 29000 godina stare keramičke figurice žene iz doba lovaca mamuta, najstarije keramike u svijetu.
-Naša izložba predstavlja Karla Absolona kao fotografa, speleologa i biologa. Izložene fotografije i prikazani eksponati potiču iz vremena kada je posvetio veliku pažnju pećinama i pećinskim insektima na tlu današnje Hrvatske, Slovenije, Bosne i Hercegovine i naravno Crne Gore. To su bile godine od 1908. do 1922. Opseg radova koje je ovdje ostvario je zapanjujući i ne možemo ga ni kratko približiti. Za Karla Absolona su ove ekspedicije bile vrhunac jednog od najznačajnijih razdoblja njegovog naučnog života. Ukupno je na Balkan putovao devet puta. U Crnoj Gori je boravio četiri puta, istakao je, pored ostalog dr Petr Kostrhun, jedan od autora postavke.
Naša, a svjetska Lenka
Najveći dio dokumentacije bio je na češkom i na njemačkom jeziku, tako da je u tom dijelu za OJU Muzeji Kotor značajan angažman lingvistkinje Lenke Blehove, porijeklom Čehinje. Ona je dugi niz godina istraživala kotorske arhive i svojim obimnim radom i stručnim doprinosom u objavljivanju kapitalnih djela (Lectionarium et Pontificale Catharense 1166, Kotorski misal sv. Jakova od Lođe, Žene srednjovjekovnog Kotora i dr.) zadužila Crnu Goru.
“Speleološki eldorado”
U svom djelu “Travunija” Absolon objašnjava da je u ovaj “speleološki eldorado” došao kao geograf i zoolog sa željom da doprinese istraživanju ovog područja, uz prethodno stečeno bogato iskustvo kroz istraživanja Moravskog podzemnog krša, što je bilo od presudnog značaja. Travunija je istorijski geografski pojam kojim je Absolon definisao dio Orijena, zaleđe Boke Kotorske, Krivošija i dalje prema Hercegovini, gdje je najviše radio. Takođe je radio i na Ombli (Rijeci dubrovačkoj) i u Vjetrenici, danas najpoznatijoj pećini u Bosni i Hercegovini.
/M.D.P./
© BokaNews, 2021
