U organizaciji Kuće maslina i pod pokroviteljstvom Opštine Bar, danas će u Starom Baru sa početkom u 18:00 biti održana svečana dodjela nagrada laureatima Nacionalnog takmičenja u kvalitetu maslinovih ulja i proizvoda od masline (MNEOOC) 2026, jednog od najznačajnijih događaja u oblasti maslinarstva u Crnoj Gori, saopšteno je iz DOO Kuća maslina Bar.
-MNEOOC predstavlja centralnu nacionalnu manifestaciju posvećenu promociji kvaliteta, stručnosti i inovacija u proizvodnji maslinovog ulja i proizvoda od masline.
To je i značajna platforma za umrežavanje proizvođača, stručnjaka i institucija, kao i za promociju Crne Gore kao destinacije bogate tradicijom maslinarstva i visokokvalitetnim poljoprivrednim proizvodima.
Događaj okuplja eminentne proizvođače, stručnjake, predstavnike institucija, kao i ljubitelje maslinovog ulja, sa ciljem unapređenja proizvodnih standarda, razmjene znanja i afirmacije najboljih praksi u ovoj oblasti.
Poseban značaj takmičenja ogleda se u njegovoj ulozi u valorizaciji domaće proizvodnje i jačanju međunarodne prepoznatljivosti crnogorskog maslinovog ulja, kao proizvoda visokog kvaliteta i autentičnog porijekla.
Kroz ocjenjivanje i nagrađivanje najboljih, MNEOOC dodatno podstiče proizvođače na kontinuirano unapređenje kvaliteta i primjenu savremenih tehnologija-navode iz Kuće Maslina, dodajući da MNEOOC doprinosi i razvoju ruralnog turizma i ukupnoj promociji nacionalne gastronomije.
U svečanom dijelu programa biće dodijeljene nagrade i priznanja najuspješnijim učesnicima MNEOOC 2026, dok će u edukativnom dijelu biti promovisana monografija dr Marije Markoč „Oleotehnologija – Savremeni pristupi proizvodnji i kvalitetu maslinovog ulja“ koja pruža uvid u najnovija dostignuća, tehnologije i trendove u proizvodnji i kontroli kvaliteta maslinovog ulja.
U muzičkom dijelu programa nastupiće pijanistkinja Ana Vukazić.
Snažni bilateralni odnosi Crne Gore i Ujedinjenog Kraljevstva (UK) nastavljaju da jačaju partnerstvom u oblastima bezbjednosti, odbrane i međunarodne saradnje, poručeno je danas na vojnom aerodromu „Knjaz Danilo Petrović Njegoš“, prilikom posjete akrobatskog tima Kraljevskog vazduhoplovstva Red Arrows.
Posjeta i izvedba na nebu akrobatskog tima Red Arrows organizovana je u susret obilježavanju 20 godina nezavisnosti Crne Gore i kao simbol kontinuiranog partnerstva dvije države.
Ministar odbrane Crne Gore, Dragan Krapović, istakao je da ponovna posjeta akrobatskog tima Kraljevskog vazduhoplovstva ima poseban značaj zbog poruke koju nosi, odnosno „poruke kontinuiteta partnerstva, međusobnog uvažavanja i spremnosti da zajedno gradimo sigurniju budućnost“.
Krapović je naglasio da događaji kao što je današnji predstavljaju podsjetnik koliko je važno ulagati u ljude, znanje i interoperabilnost snaga.
„Vaše prisustvo u Crnoj Gori snažan je simbol prijateljstva i savezništva između naših država, saradnje naših vojski i zajedničke posvećenosti bezbjednosti, stabilnosti i međusobnom poštovanju“, poručio je Krapović.
Prema riječima Krapovića, Red Arrows su simbol vrhunske obuke i tehničke izvrstnosti, ali i istinski ambasador svoje zemlje.
“U savremenom bezbjednosnom okruženju zajedničke obuke, razmjena iskustava i jačanje međusobnog povjerenja predstavljuju ključni element naše zajedničke kolektivne spremnosti”, poručio je Krapović.
On je zahvalio timu Red Arrows što dijele svoje znanje, vještine i entuzijazem sa građanima Crne Gore i pripadnicima Vojske Crne Gore.
“U godini važnog jubileja za našu državu, 20 godina nezavisnosti Crne Gore, posebnu zahvalnost želim da uputim našim prijateljima i saveznicima iz UK”, kazao je Krapović.
Britanska ambasadorka u Crnoj Gori, Don Meken, istakla je da joj je drago što je akro grupa Kraljevskog vazduhoplovstva Red Arrows ponovo u posjeti Crnoj Gori.
“Članovi tima su veoma zahvalni što su se vratili nakon tople dobrodošlice prošlog septembra, i posebno im je drago da budu ovdje u susret 20. godišnjici crnogorske nezavisnosti u maju“, navela je Meken.
Kako je istakla, UK ima snažne bilateralne odnose sa Crnom Gorom, uključujući u oblasti bezbjednosti i odbrane.
“Kroz NATO nastavljamo da radimo zajedno, a ta saradnja odražava naše zajedničke vrijednosti i posvećenost miru“, rekla je Meken.
Prema njenim riječima, zajedničke vrijednosti obuhvataju i ulogu i uključenost žena u oblasti mira i bezbjednosti.
“Ponosni smo da naglasimo ulogu žena u bezbjednosti, uključujući i liderstvo komandantkinje tima Red Arrows”, navela je Meken.
On je naglasila da je posjeta Red Arrows Crnoj Gori jasan pokazatelj jačine partnerstva i posvećenosti saradnji i u budućnosti.
Komandantkinja akrobatskog tima Kraljevskog vazduhoplovstva Red Arrows Saša Neš, koja je prva žena na čelu tog tima, kazala je da je zadovoljstvo biti u Crnoj Gori tokom druge posjete Red Arrows.
“Posebna nam je čast što smo ovdje uoči obilježavanja 20 godina nezavisnosti Crne Gore i što imamo priliku da damo mali doprinos tom važnom jubileju”, kazala je Neš.
Ona je istakla zadovoljstvo zbog saradnje sa Vojskom Crne Gore i prilike da zajedno, sa saveznicima u okviru NATO-a, grade odnose, razmjenjuju iskustva i jačaju veze među partnerima.
“Red Arrows predstavljaju ljude i profesiju Kraljevskog ratnog vazduhoplovstva i veoma smo ponosni što možemo da prikažemo timski rad, preciznost i izvrsnost koji stoje iza svega što radimo”, navela je Neš.
Ona je kazala da je važno prepoznati ulogu žena u bezbjednosti.
“Liderstvo, talenat i profesionalizam ne definišu se na osnovu roda”, kazala je Neš, dodajući da je ohrabrujuće to pokazati i danas.
Red Arrows, osnovani 1965. godine, jedan su od najprepoznatljivijih akrobatskih timova na svijetu i predstavljaju javno lice Kraljevskog vazduhoplovstva, kao i simbol profesionalizma, preciznosti i izvrsnosti.
Tokom boravka u Crnoj Gori organizovan je i susret sa učenicima, kao i aktivnost u okviru inicijative „Žene u sektoru bezbjednosti“, čime je dodatno istaknuta posvećenost zajedničkim vrijednostima i budućoj saradnji.
REVIJA U SUSRET 72. MARTOVSKOM FESTIVALU Covjek lavina DOM OMLADINE BEOGRADA 03.10.2025. foto Nebojsa Mickovic
Posvećen Dragoljubu Đuričiću
Dokumentarni film „Čovjek lavina“, posvećen pokojnom Dragoljubu Đuričiću, biće prikazan u okviru selekcije Glazbeni globus na ovogodišnjem izdanju festivala ZagrebDox, gdje će publika u Zagrebu imati priliku da ga pogleda 24. i 25. aprila.
“Nakon uspješne festivalske i bioskopske distribucije širom regiona i međunarodne scene, film nastavlja festivalski život dolaskom u Zagreb. Od premijere u avgustu 2025. godine na 38. Montenegro Film Festivalu u Herceg Novom, Čovjek lavina zabilježio je značajno prisustvo na brojnim relevantnim festivalima, među kojima su Dok’n’Ritam i Martovski festival u Beogradu, Mojkovačka filmska jesen, Tuzla Internacionalni festival dokumentarnog filma, Eastern Neighbours Film Festival u Hagu, CINEDAYS u Skoplju, kao i Čikago Serbian Film Fest, te Balkan Nordic Film Festival u Stokholmu”, ističe Jasmina Karajlović u ime filmskog tima.
Film je, kako dodaje, takođe imao uspješnu regionalnu bioskopsku distribuciju u Crnoj Gori u saradnji sa Mrežom kinoprikazivača, kao i u Sjevernoj Makedoniji u saradnji sa makedonskom Kinotekom, te kroz projekcije u centrima za kulturu Srbije (Niš, Novi Sad i Čačak), potvrđujući snažnu povezanost sa publikom širom regiona.
Njegov kvalitet, nastavak je saopštenja, prepoznat je i kroz značajna priznanja, a to su Specijalna nagrada žirija na Dok’n’Ritam festivalu u Beogradu, Specijalna nagrada za režiju na Mojkovačkoj filmskoj jeseni, kao i nagrada za najbolji dokumentarni film na Čikago Serbian Film Festu.
“Film donosi intiman i slojevit portret umjetnika čiji rad prevazilazi lokalne okvire, istražujući odnos između muzike, identiteta i ličnog izraza. Kroz autentičan filmski jezik, film osvjetljava stvaralaštvo crnogorskog umjetnika Dragoljuba Đuričića, čiji uticaj i značaj nadilaze granice regiona, povezujući različite kulturne prostore kroz univerzalni jezik muzike. Film je realizovan uz podršku Filmskog centra Crne Gore, u koprodukciji sa RTCG, te uz podršku Opštine Herceg Novi, Prijestonice Cetinje i Sekretarijata za kulturu Glavnog grada Podgorice. Režiju potpisuje Slobodanka Radun, a produkciju Jasmina Karajlović i Karlo Kalezić. Radujemo se susretu sa zagrebačkom publikom i prilici da film Čovjek lavina ostvari novi dijalog sa gledaocima u okviru ZagrebDoxa”, zaključak je saopštenja.
Povodom obilježavanja Dana planete Zemlje, NVO Naša akcija organizuje veliku akciju čišćenja obale Risanskog akvatorijuma, koja će biti održana u nedjelju, 19. aprila sa početkom u 9:30 časova. Mjesto okupljanja učesnika je na lokaciji Mao Beach Cluba u Risnu.
Ova tradicionalna akcija realizuje se u saradnji sa MZ Risan, NVO Medaur, Međunarodnom školom Arkadia, Omladinskim timom Tivat, NVO Optimisti i NVO Istraživači delfina Crne Gore, uz pokroviteljstvo Javnog preduzeća Morsko dobro. Kao i prethodnih godina, značajnu podršku pružaju Turistička organizacija Kotor i Komunalno preduzeće DOO.
Ove godine obilježava se 16 godina kontinuiranog rada NVO Naša akcija na organizaciji akcija čišćenja obale povodom Dana planete Zemlje. Pored samog uklanjanja otpada, fokus aktivnosti je i na edukaciji, podizanju svijesti o značaju očuvanja životne sredine, kao i jačanju zajedništva i volonterizma među građanima, posebno mladima.
Pozivamo sve zainteresovane građane, volontere i društveno odgovorne organizacije da se pridruže akciji i daju svoj doprinos očuvanju prirodnih vrijednosti risanskog akvatorijuma.
Zajedničkim djelovanjem možemo doprinijeti stvaranju zdravije i čistije životne sredine za sve.
Tivat će ovog ljeta dobiti novi filmski događaj – Tivat Film Wave, koji će se održati u periodu od 28. do 31. jula 2026. godine, u organizaciji produkcijske kuće Adriatic Western, uz pokroviteljstvo JU Centar za kulturu Tivat.
Tivat Film Wave zamišljen je kao kurirani filmski događaj fokusiran na susret publike i autora, kroz projekcije i razgovore koji otvaraju prostor za neposrednu razmjenu ideja i iskustava. Za razliku od klasičnih festivalskih formata, ovaj događaj akcenat stavlja na dijalog, atmosferu i pažljivo oblikovan program, koji omogućava bliži kontakt sa savremenim renomiranim filmskim autorima i njihovim radom.
Program će obuhvatiti projekcije filmova i moderirane razgovore sa gostima iz regiona i inostranstva, među kojima će biti istaknuti glumci i reditelji. Detaljan program biće objavljen početkom juna.
Paralelno sa glavnim programom, biće organizovan i sadržaj namijenjen mlađoj publici, na Ljetnjoj pozornici u Donjoj Lastvi.
Tivat Film Wave razvija se kao događaj koji ima ambiciju da raste i da u narednim godinama postane važna tačka susreta filmskih autora i publike u regionu, ali i šire.
Ivan Marinović, osnivač i umjetnički direktor Tivat Film Wave-a, izjavio je:
„Tivat danas ima energiju i ambijent koji zaslužuju više od samog prikazivanja filmova. Zato pokrećemo Tivat Film Wave, događaj koji otvara prostor u kojem publika može da ostane, da preispita to što je vidjela i da kroz neposredan susret i razgovor sa autorima razmijeni utiske o filmu, bez distance koju često nameće festivalski format. Tivat Film Wave će biti događaj u kojem je razgovor o filmu podjednako važan kao i sam film, i gdje publika ima priliku da se susretne sa relevantnim autorima iz regiona i inostranstva.“
Goran Božović, direktor JU Centar za kulturu Tivat, izjavio je:
Centar za kulturu Tivat promišljenim i ambicioznim radom umjetnički pozicionira Tivat, ne samo u Crnoj Gori i regionu, već i na prostoru cijelog Mediterana, kao referentnu međunarodnu adresu kulture. Pored prepoznatljivosti Tivta kao važne vazdušne i pomorske luke, jedan od naših ciljeva je da Tivtu obezbjedimo sadržaje koji će ga, promovisati i kao istinsku luku umjetnosti. Lansiranjem novog filmskog događaja Tivat Film Wave, uz ostale prestižne relevantne međunarodne pozorišne i muzičke festivale koje Centar za kulturu Tivat realizuje samostalno ili u saradnji sa partnerima, Tivat ovog ljeta definitivno potvrđuje lidersku poziciju kulturnog centra na Mediteranu. Tivatski filmski talas će biti novi zamajac i impuls za razvoj i promociju filmske djelatnosti u Crnoj Gori, koji će zasigurno imati odjeka mnogo šire.“
Više informacija o programu i učesnicima biće objavljeno u narednim sedmicama.
Saradnja državnih i opštinskih inspekcija – Foto Opština HN
U toku predstojeće ljetnje turističke sezone inspekcijske službe na lokalnom i državnom nivou će blisko sarađivati kako bi osigurale efikasnije djelovanje na terenu, poručeno je tokom današnjeg sastanka ministra bez portfelja i predsjednika Koordinacionog tijela za usklađivanje i praćenje inspekcijskih nadzora, Milutina Butorovića sa predsjednikom Opštine Herceg Novi, Stevanom Katićem i saradnicima.
Tema sastanka bio je Akcioni plan za pripremu i praćenje ljetnje turističke sezone i definisanje koraka u njegovoj realizaciji, sa fokusom na koordinaciju rada svih inspekcijskih službi.
Kako je istaknuto, poseban akcenat biće na borbi protiv sive ekonomije, prije svega na suzbijanju neregistrovanog smještaja, neprijavljene radne snage i neregistrovanih pružalaca usluga. Usaglašeno je da je potrebno pojačati inspekcijski nadzor kupališta, gradilišta, kao i kontrolu plovila.
Akcioni plan za rad inspekcijskih službi tokom predstojeće ljetne sezone temeljiće se na sinergiji državnih i lokalnih službi kako bi se osiguralo zakonito poslovanje i zaštitili ključni resursi, istakao je ministar Butorović.
„Siva ekonomija će biti sigurno u fokusu. Ono što sam obećao građanima kao predsjednik ovoga tijela jeste neselektivan pristup inspekcijskih organa. Dakle, to će biti dvosmjerna ulica, gdje će građani moći nama da se obrate, a mi ćemo djelovati i po njihovim inicijativama i prijavama, ali moraćemo paziti i kako inspekcijske službe rade svoj posao“, rekao je Butorović.
Radne grupe za kontrolu djelovati od 1. jula do 10. septembra u osam opština, dvije na sjeveru i šest primorskih, među kojima i Herceg Novi. Svaka od opština imaće koordinatora koji će upravljati timom inspektora. Pored stacionarnih timova, uvodi se sistem mobilnih ekipa koji će omogućiti bržu reakciju na terenu.
Katić je najavio da će u narednom periodu biti oformljeno i lokalno koordinaciono tijelo za praćenje turističke sezone, koje će se sastajati na sedmičnom nivou.
„Apel svim privrednicima je da na vrijeme pribave potrebna odobrenja za rad i prijave se, posebno oni ugostitelji koji posluju samo za vrijeme ljetnje turističke sezone. Ove godine svi imaju pretpostavku da mogu da završe kompletnu dokumentaciju i papirologiju, zbog čega je zaključak da Opština Herceg Novi neće izdavati takozvane privremene dozvole, jer u ovom trenutku postoje preduslovi da svi pribave dokumentaciju, samo ako se na vrijeme obrate“, poručio je Katić.
U ruskim napadima dronovima i raketama tokom protekle noći na Ukrajinu, u Odesi, Kijevu i Dnjepru poginulo je 17 ljudi, dok je više od 100 osoba povrijeđeno, javlja Ukrinform pozivajući se na lokalne vlasti.
Kako je saopštio načelnik Odeske oblasne vojne administracije Oleg Kiper, u noćnom napadu ruskih snaga u Odesi je poginulo devet osoba.
“Dvadeset šestoro ljudi je povrijeđeno. Spasioci i policija nastavljaju sa radom jer postoje informacije o nestalima”, navodi se u saopštenju načelnika Sergeja Lisaka.
Na mjestu napada nalazi se i ministar unutrašnjih poslova Igor Klimenko, kao i načelnik državne službe za vanredne situacije Andrej Danik.
Usljed kombinovanog napada oštećen je studentski dom Odeske nacionalne muzičke akademije “A. V. Neždanova”, a povrijeđeno je pet studenata.
“Oštećena su tri korpusa, studente preseljavamo. Većina studenata je tokom uzbune uspjela da se spusti u sklonište, ali neki su nažalost spavali. Povrijeđeno je pet studenata. Stanje zgrade će provjeriti posebna komisija, nakon čega ćemo odlučiti o obnovi”, izjavio je dekan fakulteta Aleksandar Murza.
U Kijevu, broj povrijeđenih je porastao na 60, dok su četiri osobe poginule, među kojima je i dvanaestogodišnji dječak.
Najveće posljedice napada osjetili su Podoljski i Obolonski rejon.
“U Podoljskom rejonu neprijateljski dron je bukvalno uletio u zgradu od 18 spratova. Letio je veoma nisko”, izjavio je gradonačelnik Kijeva Vitalij Kličko.
Kako prenosi Ukrinform, u Kijevu su tokom napada povrijeđeni i medicinski radnici koji su tokom uzbune pružali pomoć, dok je vozilo Hitne pomoći teško oštećeno.
U Kijevu je oštećen i proizvodni kompleks DTEK-a.
“Povrijeđen je naš kolega, pružena mu je sva neophodna pomoć. Oštećene su administrativne zgrade i proizvodni pogoni, kao i 15 vozila”, saopštili su iz kompanije.
U Dnjepropetrovskoj oblasti poginule su četiri osobe, tri žene i jedan muškarac, rekao je načelnik Dnjepropetrovske administracije Oleksandar Ganža, a gradonačelnik Boris Filatov izjavio je da je oštećeno 26 kuća.
Moskva prijeti evropskim firmama koje proizvode dronove za Ukrajinu
Rusko Ministarstvo odbrane objavilo je spisak adresa u 11 evropskih zemalja gdje kompanije navodno proizvode dronove zajedno sa ili za Ukrajinu, nagovještavajući moguću odmazdu.
Dmitrij Medvedev, zamjenik šefa Savjeta bezbjednosti Ruske Federacije, posebno je rekao da bi ove adrese mogle postati “potencijalne mete” za Rusiju.
Lista uključuje lokacije u Ujedinjenom Kraljevstvu, Njemačkoj, Holandiji, Danskoj, Letoniji, Litvaniji, Poljskoj, Češkoj, Španiji, Italiji, Turskoj i Izraelu, zajedno sa nazivima kompanija i komponentama koje se navodno tamo proizvode.
Zvanično otvaranje moto sezone u Crnoj Gori, koje je prvih godina organizovano u Podgorici, a prošle u Nikšiću, ove godine najavljeno je u Herceg Novom, u nedjelju, 19. aprila.
Okupljanje je planirano od 11.30 na parkingu ispred supermarketa „Idea“ u Zelenici, odakle će u 12.00 sati krenuti defile motora do Igala i nazad, da bi druženje nastavili na plažnom baru “Marinero”, uz koncert lokalne rok grupe „Seagull“.
Domaćin je Moto klub MC “Cruiser”, koji će se potruditi da moto klubovi, bajkeri i motoristi iz svih krajeva Crne Gore zakorače u novu sezonu na drumu u duhu zajedništva, vožnje i vrhunske atmosfere.
„Samo dvadesetak dana nakon 13. moto žurke, još jednom ćemo okupiti moto zajednicu na događaju koji simbolično označava početak moto sezone u Crnoj Gori kada se dvotočkaši, sa dolaskom toplijeg vremena, vraćaju na cestu. Prvih godina domaćin je bila Podgorica, prošle godine Nikšić, a ove godine je organizacija dodijeljena Moto klubu MC “Cruiser” Herceg Novi, što nam predstavlja čast, ali i obavezu da dočekamo i ugostimo kako dolikuje veliki broj motorista iz svih krajeva Crne Gore. Iako smo mi na primorju na motorima skoro čitave godine, cilj zvaničnog otvaranja sezone je da vozačima skrenemo pažnju na motocikliste na drumovima koji su, uz pješake, najugroženija kategorija u saobraćaju, a nošenje zaštitne opreme se podrazumijeva“, poručuju iz Moto kluba MC “Cruiser”.
Defile motora kroz grad
Manifestacija koja je postala tradicionalna okupiće one kojima motori nisu samo prevozno sredstvo, već životni stil. Među njima su i četvorica Nikšićana koji će sa otvaranja sezone u Herceg Novom krenuti na krug oko svijeta motorima.
„Ono što će svakako obilježiti ovogodišnje otvaranje sezone, je ispraćaj bajkera iz Nikšića: Miloša Erakovića, Radovana Ninkovića, Stefana Mijajlovića i Lazara Kontića, koji su odlučili da upravo u nedjelju iz Herceg Novog krenu motorima na krug oko svijeta. Po povratku iz defilea, imaće našu pratnju do trajektnog prelaza u Kamenarima, na početku tromjesečnog putovanja od Balkana do Vladivostoka, preko Azije i Južne Amerike. Tako ćemo na najljepši mogući način zvanično započeti još jednu sezonu druženja, vožnje i promocije moto kulture u Crnoj Gori i šire“, poručuju iz hercegnovskog Moto kluba MC “Cruiser”, uz zahvalnost Opštini Herceg Novi koja ih je i ovoga puta podržala.
Ponavljaju da je, osim osnaživanja zajednice bajkera zajedničkom vožnjom i druženjem, cilj ove manifestacije podizanje svijesti o važnosti bezbijednosti u saobraćaju, solidarnosti među motociklistima i promocija pozitivnih vrijednosti koje ova subkultura njeguje.
Nakon nekoliko mjeseci pripreme, jutros su mještani i prijatelji Svrčuga (Opština Herceg Novi) krenuli za Pariz. Ideja je da na ovaj način budu obezbjeđena sredstva za uređenje javne rasvjete na Svrčugama.
Tokom putovanja, posjetiće nekoliko evropskih gradova, a dolazak u Pariz očekuju 21. aprila. Prva stanica je Banja Luka, dok je drugi dan posvećen posjeti Novom Mestu u Sloveniji, gdje se nalazi poslednja fabrika Renoa 4 na svijetu. Put će biti nastavljen kroz Italiju i Francusku, sve do Pariza.
Idejni tvorac i inicijator ovog projekta Jovica Tušup, prije polaska je zahvalio svima koji su podržali ovu avanturu.
Podršku je pružila i Opština, a kako je istakao v.d. sekretar Sekretarija za društvene djelatnosti i međunarodnu suradnju Gavrilo Vico kontaktirali su čelnike pobratimskog grada Novog Mesta gdje će im biti upriličen doček.
Foto: “Svjetlo za Svrčuge”
-Ovo je promocija u prvom redu Svrčuga, ali i cijelog zaleđa Herceg Novog. Inicijativa je pokrenuta od građana, imaju našu podršku i mislim da je ovo jedna zaista prelijepa priča.
Podrška je stigla i od Turističke organizacije Herceg Novi, a v.d direktorica Darija Banićević je istakla da je cilj da selo oživi.
Akcija “Svjetlo za Svrčuge” pokrenuta je od ljudi koji su porijeklom sa Svrčuga, sa idejom da skrenu pažnju na svoje selo koje je staro više vijekova, a u kojem sada živi samo pet stanovnika. Ovom akcijom, potomci iz sela Svrčuge sakupljaju donacije, kako bi napravili uličnu rasvjetu do sela i time prvi korak ka njegovom oživljavanju.
Svjetlo za Svrčuge
GDJE SU SVRČUGE?
Na samo par minuta od centra Herceg Novog
Svrčuge su malo istorijsko selo smješteno u brdima iznad Herceg Novog, na crnogorskoj obali Jadrana. Na samo nekoliko kilometara od mora i gradske vreve, a opet dovoljno daleko da sačuvaju tišinu, mir i autentičan duh nekih davnih vremena.
Do Svrčuga se ne dolazi slučajno. Do njih se dolazi sa razlogom. Uski putevi, kamene kuće, stare staze i pravo primorsko selo. Sve ovdje podsjeća na vrijeme kada su ljudi živjeli sporije, ali bliže jedni drugima.
Selo postoji više stotina godina. Generacije su ovdje živjele od zemlje, stočarstva i zanata, u skladu s prirodom i godišnjim dobima. Svrčuge su poznate po skromnosti, radu i međusobnoj pomoći – vrijednostima koje su se prenosile sa koljena na koljeno.
Iako malo, selo ima veliku priču. Dvije Danice, žene iz Svrčuga, ostavile su trag u istoriji Herceg Novog – po njima danas ime nosi čuveno Šetalište Pet Danica. To je još jedan dokaz da Svrčuge možda nisu velike na mapi, ali jesu u identitetu ovog kraja.
Danas, Svrčuge su autentičan primjer starog mediteranskog sela koje je sačuvalo svoj karakter, izgled i dušu. Ovdje su tišina, priroda i ljudska toplina ostali nepromijenjeni. Ipak, zbog udaljenosti od grada, selo se suočava s nedostatkom osnovne infrastrukture, među kojima je i javna ulična rasvjeta.
U aprilskom broju zbornika Moć i žena koji izlazi na engleskom (Power and Women) objavljena je studija češko-crnogorske istoričarke Lenke Blehove Čelebić pod naslovom Poglavlja iz života žena u srednjovjekovnom Kotoru: posebni slučajevi (Chapters from Women‘s Lives in Medieval Kotor: Special Cases).
U suizdavaštvu sa Državnim arhivom CG na Cetinju, i HNV u Tivtu, naša izdavačka kuća objavila je prošle godine njenu monografiju Istorija crkve 1.000–1.500 godine (Boka F, Podgorica, 830 strana). To je povod da podsjetimo na njene naučne radove o Crnoj Gori i srednjovjekovlju objavljene u posljednje vrijeme u inostranstvu na engleskom, češkom i njemačkom jeziku.
Revija za istoriju Srednje, Istočne i Jugoistočne Evrope objavila je njenu naučnu studiju Katoličke župe Kotorske dijeceze na tlu Srbije krajem srednjeg i početkom novog vijeka (26 strana).
Na njemačkom, u Štutgartu, objavljena je obimnija studija Recepcija Firentinske Unije (1439) na mletačkim teritorijama sa većinskim pravoslavnim stanovništvom (slučaj Dalmacije, Crne Gore i Albanije).
Naučni rad o vaspitanju djece u srednjovjekovlju objavljen je kao knjiga petoro autora među kojima je i ova naša naučnica.
U kolektivnoj monografiji o srednjovjekovnom dvorskom životu ona ima četiri rada: Kraljevi i kneževi, Pravila o ljubavi u srednjovjekovlju, Jevreji na dvoru, Turniri i igre, orijentisana i na reference Crne Gore gdje postoje arhivski izvori.
Njen naučni rad o institucijama u srednjovjekovlju, baziran na otkrićima u Arhivu Vatikana, objavio je na njemačkom izdavač Klartext-Verlag u Esenu.
Studija o Hinkmaru iz Remsa, autoritetu iz Karolinške renesanse na koju se nastavlja katedrala Sv. Tripuna u Kotoru, odnosno o dvorskom ceremonijalu toga doba, objavljena je u istoimenom zborniku.
Opsežni naučni rad L. B. Čelebić o kontaktima između Jevreja i hrišćana (Die Kontakte zwischen Juden und Christen) objavio je njemački izdavač Solivagus Verlag (2024).
Ona je posebno prisutna u Njemačkoj, vodećoj zemlji za nauku o srednjovjekovlju u svijetu. Naučne radove o katoličkim autoritetima koji su vezani i za Kotor (Briefe von Aeneas Silvius Piccolomini als hofische Quelle), i za ulogu tradicije u medievistici (Realitat und Tradition), objavio joj je na njemačkom izdavač Thelem u Drezdenu.
Na engleskom je objavljen opsežni rad L. B. Čelebić o finansijskoj politici Jevreja u srednjem vijeku koja se posredno tiče i naših prostora (The Jewish Credit Trade in the Late Middle Ages) u časopisu Colloquia Medievalia. Tema korespondira sa njenim aktuelnim istraživanjima u Vatikanu vezanim za drugi tom Istorije crkve u Crnoj Gori (poslije 1.500 godine) na kom ona radi posljednjih godina u Kotoru.
Lenka Blehova Čelebić učinila je crnogorsko srednjovjekovlje, posebno Boku Kotorsku, za 30 godina istraživanja u domaćim, i stranim arhivima, vidljivim na evropskoj mapi među najvišim naučnim instancama i adresama. Po mišljenju struke u regionu i u inostranstvu ona spada u najuži krug savremenih evropskih medijevista bez premca.
