Kada djelujemo zajedno, naši mali koraci postaju snažan glas za dobro naše planete, poručila je Ajlin Akaja, naučnica koja se bavi istraživanjem i zaštitom morskih sisara
Filmsko veče posvećeno zaštiti morskog biodiverziteta, uz notu osvješćivanja javnosti o potrebi za brigom i odgovornošću za opstanak živog svijeta na Planeti Zemlji, održano je u četvrtak u Kinu Boka, u organizaciji Nevladine organizacije Montenegro Dolphin Research, koja se bavi monitoringom delfina i kitova u Crnoj Gori.
Ljubitelji i poštovaoci morskih dubina, aktivisti iz mreže Wave Watch Montenegro, učenici kotorske Gimnazije, građani Crne Gore, ribari, međunarodna (expat) zajednica u Crnoj Gori, članovi građanske mreže “Wave Watch Montenegro”, te studenti UCG, imali su priliku da pogledaju tri dokumentarna ostvarenja: “U potrazi za Risovim delfinima u Sredozemnom moru”, “Prvo otkriće grubozubih delfina u Turskoj” i “U potrazi za kitovima ulješurama u Turskoj. Produkciju je uradio dvojac “Be Brave to Act”, koji istražuje očuvanje morskog svijeta. Zbog tehničkih smetnji, filmovi nisu bili titlovani na crnogorskom jeziku, ali jezik delfina i ljubavi zaštitara divljih životinja svima je razumljiv.
Ispred organizatora prisutnima se obratila dr Aylin Akkaya (Ajlin Akaja), cetološkinja (cetologija, nauka o kitovima, uključujući i delfine) i konzervacionistkinja koja se već godinama bavi istraživanjem morskih sisara, njihovog ponašanja, akustične komunikacije i uticaja ljudskih aktivnosti na morski ekosistem. Ona posljednjih 10 godina istražuje morske sisare u Tanzaniji, Turskoj i u Crnoj Gori. Filmovi su dokumentovani u okviru inicijative „Be Brave to Act“ za DMAD (https://dmad.org.tr/en/), za Ajlininu nevladinu organizaciju u Turskoj, čija je podružnica od 2016. godine i MDR u Crnoj Gori.
-Imamo samo jednu Planetu na kojoj možemo živjeti, koliko znamo. Njeno uništavanje znači da ni čovječanstvo nema budućnost. Zato je odgovornost na svakome od nas da je štitimo — a sve počinje malim korakom. Ti mali koraci, kada se saberu, prave razliku. Cilj NVO Montenegro Dolphin Research (MDR) je zaštita delfina i kitova kroz inkluzivan pristup u kojem svako od nas ima važnu ulogu. Tek kada djelujemo zajedno, naši mali koraci postaju snažan glas za dobro naše planete, poručila je Akaja, koja istražuje u okviru Svjetskog fonda za divlje životinje World Wide Fund for Nature (WWF).
U pripremi je i dokumentarni film o istraživanju delfina u Crnoj Gori, koji će biti prikazan tokom juna.
Delfine u Boki ugrožava morski saobraćaj
-Postoji jedna stabilna populacija delfina u Boki Kotorskoj i okolini, sa povećanjem tokom zime i smanjenjem broja tokom ljeta. U Bokokotorskom zalivu živi 110 jedinki, koje ulaze i izlaze iz ovog staništa, idu i vraćaju se. Zaliv obiluje hranom i predstavlja vrstu “zabavišta” za delfine, dolaze ovdje da odgajaju svoje mladunce. To je razlog zbog čega su oni ovdje. Raduje nas što iz godine u godinu primjećujemo nove majke sa novim mladuncima.
Pad populacije u ljetnjem periodu ima veze sa pomorskim saobraćajem i sa nedostatkom hrane. Delfini se kreću prilagođavajući se saobraćaju, biraju skrovita, tiha mjesta bez velikog prometa. Ako se ovakav pritisak morskog saobraćaja nastavi, oni će u potpunosti napustiti zaliv, upozorava Akaja.
Aktivnosti Montenegro Dolphin Research podržala je Ambasada Francuske u Crnoj Gori, a projekciju filmova – Kulturni centar „Nikola Đurković”. Od Agencije za zaštitu životne sredine u proteklom periodu od kad je Milan Gazdić postao direktor, Ajlin je dobila podršku, prije svega u smislu uvažavanja njenog rada, podrške u dobijanju dozvola i širenja kontakata.
Muzikom i filmom za dobrobit morskih sisara
Autori fotografija i filmova su Dimitrij Lisjenko – Dima i Mara, kreativni par iz Litvanije, čiji profil možete pogledati na YouTube: http://www.youtube.com/@BeBraveToAct. Dima i Mara imaju i svoj heavy metal bend i kad budu dolazili u Crnu Goru, predviđeno je više aktivnosti snimanja i jedan besplatan koncert.
Život posvećen nauci i zaštiti živog svijeta Planete
Cetološkinja Aylin Akkaya, koja je doktorirala je morsku biologiju na Univerzitetu u Istanbulu, sa disertacijom o odnosu između cetaceana i pomorskog saobraćaja u Bosforu, već 10 godina živi i radi u Crnoj Gor. Osnovala organizaciju Marine Mammals Research Association – DMAD i podružnicu Montenegro Dolphin Research – MDR, čija je naučna direktorica. Vodi istraživačke i konzervacijske inicijative, razvija međunarodne saradnje i povezuje nauku sa konkretnim mjerama zaštite na terenu.
Njeno profesionalno iskustvo obuhvata i uloge savjetnice, istraživačice i konsultantkinje u više međunarodnih programa i organizacija, uključujući WWF-Turkey, Archipelagos Institute of Marine Conservation i Tanzania Cetacean Program, kao i urednički rad u časopisu Frontiers in Marine Science na temama rizika, prijetnji i zaštite cetaceana u Mediteranu i Crnom moru.
Objavila je veliki broj naučnih radova o delfinima, kitovima i drugim morskim vrstama u Mediteranu, Jadranu, Crnom moru i šire, uključujući istraživanja o brojnosti, distribuciji, ponašanju, akustici i uticaju morskog saobraćaja i ribarstva na populacije cetaceana. Među njenim recentnim radovima su studije o brojnosti dobrih delfina u istočnom Mediteranu, prisustvu delfina u crnogorskim vodama, promjenama u ponašanju usljed turizma i plovidbe, kao i širim obrascima rasprostranjenosti cetaceana u Mediteranu.
Koristila je više grantova i podrški za projekte zaštite morskih vrsta i uključivanje lokalnih zajednica u očuvanje mora, uključujući i projekte u Bokokotorskom zalivu.
/M.D.P./
